Tổ
Đình Minh Đăng Quang
PHẬT HỌC
TỪ ĐIỂN - BUDDHIST DICTIONARY
ENGLISH
- VIETNAMESE ANH VIỆT
Thiện
Phúc
K
Kabalinkarahara
(p): Thực phẩm vật chất—Material food.
Kabilsingh,
Chatsumarn (1944 -): A professor at Thammasat University who has become
one of the leading advocates for women’s issues in Thailand. Her mother,
Voramai Kabilsingh, was the first Thai woman to take the full Bhikkuni
ordination, which died out centuries ago in Theravada countries. In order
to receive it, she traveled to Taiwan in 1908, where she was given the
ordination name “Ta Tao.” In 1957, she established the first monastery
in Thailand for women, called Wat Song dharma Kalyani. Both daughter and
mother have been instrumental in working to re-establish full ordination
for women in Thailand—Tên một vị giảng sư tại trường đại
học Thammasat, người đả trở thành một trong những người
đi đầu trong những vấn đền phụ nữ ở Thái Lan. Mẹ của
bà là bà Voramai Kabilsingh, là một người Thái muốn thọ giới
tỳ kheo ni, vì dòng truyền thừa này đã tàn lụi trong các
quốc gia theo Phật giáo Nguyên Thủy mấy thế kỷ qua, nên
để được thọ giới, bà phải du hành sang Đài Loan vào năm
1908, tại đây bà thọ giới và mang pháp danh là “Đại Đạo.”
Vào năm 1957, bà thiết lập tu viện đầu tiên tại Thái Lan
dành cho nữ giới, gọi là Wat Song dharma Kalyani. Cả hai mẹ
con bà đều đã góp phần vào việc tái thành lập giới đàn
cho nữ giới tại Thái Lan.
Kaca
(skt): Ca Chá—Pha lê—Crystal—Glass.
Kacalindikaka
(skt): Kacilindi (skt)—Ca Già Lân Địa—Ca Lân Đà—Ca Lân Đề—Ca
Chỉ Lật Na—Ca Già Lân Để Ca—A sea bird, from whose feathers
robes are made—Một loài chim mà lông của nó dùng để đan
áo.
Kacamani
(skt): Ca Già Mạt Ni—Ca Thác Mạt Ni—Tên mọi loài ngọc lưu
ly—Crystal—Quartz.
Kaccha
(p): Marshy land—Đầm lầy.
Kacchaka
(p): A kind of fig tree—Một loại cây sung.
Kacchapa
(p): A turtle—A tortoise—Con rùa.
Kacchu
(p): A plant the fruits of which cause itch when applied to the skin—Một
loại cây mắt mèo có trái làm ngứa khi chạm vào da.
Kadamba
(skt): Ca Đàm Ba—Một loại cây có hoa thơm—A tree or plant
with fragrant flowers.
Kado
(jap): Hoa đạo (thuật cắm hoa của Nhật Bản).
Kai
(jap): Loka (skt)—Sphere—World—Thế giới.
Kaidan
(jap): Giới Đàn.
Kaidan’in
(jap): Giới Đàn Viện (Phật giáo Nhật Bản).
Kaigonju-ken
(jap): Silavrata-paramarsa (skt)—Attachment to precepts and observances—Giới
Cấm Thủ Kiến—See Silavrataparamarsa.
Kai-in
Zanmai (jap): Samadhi as the state like the sea—Hải Ấn Tam Muội—The
ocean symbol, as the face of the sea reflects all forms, so the samadhi
of a bodhisattva reflects to him all truths—Lấy mặt nước biển
cả in hiện muôn hình vạn trạng để so với Tam muội của
Bồ Tát bao hàm hết thảy vạn pháp.
Kailasa
(skt): Silver Mountain, a mountain in the Himalayas famous in myth
and legend for both Hinduism and Buddhism. Sacred mountain in the western
Himalayas believed to be the abode of the god Siva by Hindus and of Cakrasamvara
by Tibetan Buddhists. This is one of the mountains in the Himalayas famous
in myth and legend for both Hinduism and Buddhism. It is one of the most
important pilgrimage spots for Tibetan Buddhists—Ngọn núi thiêng
liêng nằm về phía Tây của dãy Hy Mã Lạp Sơn, người ta
tin rằng đây là trú xứ của thần Siva của Ấn Độ giáo
và của Cakrasamvara trong Phật giáo Tây Tạng. Ngọn núi này
được coi là thiên đường của Shiva, nổi tiếng cho cả Ấn
và Phật giáo. Ngọn núi này là một trong những ngọn núi
nằm trong Núi Tuyết. Đây là một trong những địa điểm
hành hương quan trọng nhất của Phật tử Tây Tạng.
Kaimyo
(jap): Honorific title given to Japanese Buddhist monks at their initiation—Tước
vị danh dự ban cho một vị Tăng của Nhật Bản trong buổi
lễ quán đảnh.
Kaiso
(jap): Sư Hoài Tố (- 698).
Kaisu
(jap): Chi-Sung—Khế Tung.
Kaji
(jap): Adhisthana (skt)—To depend upon—Gia Trì—See Adhisthana.
Kajinghara
(skt): Kajingala or Kajughira (skt)—Yết Dăng Yết La—A kingdom
whose ruling family was extinct in 400 AD. The ruin of the capital are
situated at the village of Kadjeri, near Farakhabad, in the province of
Agra—Vương quốc Yết Dăng Yết La mà gia đình hoàng
tộc bị tiêu diệt vào khoảng năm 400 sau Tây Lịch. Những
phế tích kinh đô của vương quốc nầy hãy còn tại làng
Kadjeri, gần Farakhabad, thuộc tỉnh Agra.
Kajo-Daishi
(jap): Gia Tường Đại Sư (Nhật Bản).
Kaka
(skt): Ca Ca—Ca Ca Ca—Ca Ca La—Con quạ—A crow.
Kakala
(skt):
1)
See Kaka.
2)
A black insect or worm: Ca Ca La Trùng—Một loại sâu đen (loài
sâu cắn chết sâu mẹ).
Kakkari
(p): Cucumber—Dưa chuột.
Kakkasa
(p): Rough—Harsh (a)—Gồ ghề.
Kakoustha
(skt): Ka khuất đa.
Kaksa
(skt): Kacha (p)—An ancient kingdom of Malava, now the peninsula Cutch—Một
vương quốc cổ của Malava, bây giờ là bán đảo Cutch.
Kaku
(jap): Vitarka (skt)—Awareness—Tỉnh giác.
Kakuan
(jap): Kuoan—Quách Am.
Kakubam
(jap): Sư Giác Vạm (1095-1143), Phật giáo Nhật Bản.
Kakuda-Katyayana
(skt): Ca La Cưu Đà Ca Chiên Diên—Kakuda-Katyayana, one of the six
famous heretical leaders, who taught a materialism in which there was no
such things as killer or killed, but only transformations of elements—Một
trong sáu người lãnh đạo ngoại đạo, người chủ trương
theo vật chất, không có người giết, cũng không có kẻ bị
giết, mà chỉ có sự chuyển hóa của những yếu tố vật
chất mà thôi (cho rằng pháp vừa hữu tướng vừa vô tướng.
Nếu ai hỏi hữu thì đáp vô, mà ai hỏi vô thì đáp hữu)—See
Six heterodox teachers.
Kakujo
(jap): Sư Giác Thạnh (1194-1249), Phật giáo Nhật Bản.
Kakushin
(1207-1298): Name of a Japanese monk who was ordained at Todaiji and studied
in the Shingon school before traveling to China in 1249. While there he
became a student of the greatest Ch’an master of the day, Wu-Men Hui-K’ai
(1183-1260), who belonged to the Yang-Ch’i school of Lin-Chi. Wu-Men
conferred the certificate of awakening (inka shomei) on him and named him
as his dharma successor. He also gave him a handwritten copy of a work
containing his teachings, entitled Wu-Men Kuan (Mumonkan—jap), which
was to become one of the most important works of Japanese Zen. After his
return to Japan Kakushin became an influentiel Zen master. His teachings
emphasized Koan practice, but he also incorporated elements of Shingon—Tên
của một vị Tăng Nhật Bản người đã được thọ giới
tại Todaiji và theo học với tông Chân Ngôn trước khi du hành
sang Trung Hoa vào năm 1924. Trong thời gian lưu lại trung Hoa ông
đã trở thành đệ tử của vị Thiền sư nổi tiếng đương
thời là Thiền sư Vô Môn Huệ Khải, thuộc dòng truyền thừa
Dương Kỳ thuộc tông Lâm Tế. Vô Môn đã ban cho ông giấy
chứng nhận giác ngộ và bổ nhiệm ông là Pháp tử của dòng
truyền thừa này. Vô Môn cũng ban cho ông một bản chép tay
chứa đựng giáo pháp của ngài, sau này nó trở thành một
trong những tác phẩm quan trọng của Thiền tông Nhật Bản.
Sau khi trở về Nhật, Kakushin đã trở thành một thiền sư
có ảnh hưởng lớn tại Nhật Bản thời đó. Giáo pháp của
ông nhấn mạnh đến việc tu tập công án, nhưng ông cũng
phối hợp với những yếu tố khác của tông Chân Ngôn.
Kakuun
(jap): Sư Giác Vận (953-1007), Phật giáo Nhật Bản.
Kala
(skt): Ca La.
1)
Time—Thời gian.
2)
A minute part: Một phần cực nhỏ.
3)
An atom: Một nguyên tử.
4)
The hundredth part lengthwise of a human hair: Một phần trăm của
đường kính sợi tóc của con người.
5)
A sixteenth part of anything: Một phần mười sáu của bất
cứ thứ gì.
6)
A definite time, a division of time: Một koảng thời gian xác định.
7)
The time of work, or study, as opposed to leisure time: Thời gian làm
việc hay nghiên cứu, đối lại với thời gian nhàn rỗi.
8)
Black: Màu đen.
Kalac(h)akra:
Wheel of time. Kalachakra tantra was introduced into Tibet in 1027 and
it is considered the basis of the Tibetan calendar—Bánh xe thời gian.
Kalachakra tantra được đưa vào Tây Tạng năm 1027, nó được
coi như căn bản của Lịch tây Tạng.
Kalacakra
sect: Thời Luân Giáo—See Kalacakra-tantra.
Kalacakra-tantra
(skt): One of the most important Indian tantric texts for Tibetan Buddhism.
It consists of three parts: inner, outer, and other. The firs part discusses
the external world. The second part focuses on the psycho-physical world
of sentient beings, particularly the mystical physiology of subtle energies
called “winds” (prana—skt), and “drops” (bindu—skt), which
to through subtle “energy channels” (nadi—skt). The third section
is concerned with visualization practices. The Kalacakra was probably one
of the latest Tantras produced in South Asia, some scholars believed that
it was probably composed in or near Sogdiana in the tenth century, and
it was not transmitted to Tibet until 1027. The text says that it was spoken
on the fifteenth day of the third month after Sakyamuni Buddha’s awakening.
At the time he appeared on the Vulture Peak dressed in monk’s robes and
preached the “Perfection of Wisdom Sutra” in 100,000 lines, and he
simultaneously manifested at Dhyanakataka in South India as the Buddha
Kalacakra, in which form he taught the Kalacakra tantra. The tantra is
said to have been spoken at the request of Sucandra, king of Sambhala and
an emanation of the Buddha Vajrapani, who complied the tantra in its long
form, said to be twelve thousand verses, but no longer extant. Its central
practice is a six session yoga: 1) individual withdrawal (of winds); 2)
concentration; 3) stopping vitality; 4) retention; 5) subsequent mindfulness;
and 6) meditative absorption. The initial stages are techniques for withdrawing
the winds into the central channel (avadhuti—skt). In the sixth branch
one actualizes immutable bliss, which is the object of Kalacakra practice.
In Tibet the tantra forms the basis of the traditional astrological calendar
and the medical system. Yearly Kalacakra initiation ceremonies given by
the Dalai Lama are among the most popular events of Tibetan Buddhism today,
because it is widely believed that receiving the Kalacakra empowerment
ensures rebirth in Sambhala—Một trong những kinh văn Mật chú
Ấn Độ quan trọng nhất của Phật giáo Tây Tạng. Kinh văn
này gồm ba phần: nội, ngoại, và những phần khác. Phần
đầu tiên bàn về ngoại giới. Phần thứ hai bàn về thế
giới tâm-vật lý của chúng sanh, đặc biệt là những năng
lượng vi tế của sự bí mật của sinh lý học gọi là “gió,”
và “những giọt,” và qua những tuyến kinh năng lượng vi
tế. Phần thứ ba quan tâm tới tu tập quán tưởng. Kalacakra
có lẽ là một trong những mật chú mới nhất được đưa
ra tại các vùng Nam Á, vài học giả tin rằng có lẽ loại
mật chú này được biên soạn gần vùng Sogdiana vào khoảng
thế kỷ thứ 10, và nó không được truyền sang Tây tạng
cho mãi đến năm 1027. Kinh văn nói rằng mật chú này được
nói vào ngày thứ 15 của tháng thứ 3 sau khi Đức Phật Thích
Ca giác ngộ. Trong lúc Ngài xuất hiện trên núi Linh Thứu,
mặc y áo Tăng sĩ và thuyết giảng “Kinh bát Nhã Ba La Mật
Đa” kinh văn dài 100.000 hàng, và đồng thời Ngài cũng
hiện tại Dhyanakataka thuộc miền Nam Ấn Độ như là Phật
Kalacakra, dưới hình thức đó Ngài dạy mật chú Kalacakra.
Người ta nói Phật nói mật chú này theo lời thỉnh cầu của
Sucandra, vua của xứ Sambhala, và dưới hiện thân của Đức
Kim Cang Thần, người đã sưu tập mật chú dưới hình thức
dài, người ta nói có 12 ngàn câu, nhưng hiện nay không còn
tồn tại nữa. Thực tập chủ yếu gồm sáu phần: 1) sự
rút lui cá nhân (gió); 2) niệm; 3) ngừng hoạt khí; 4) trì giữ;
5) tỉnh thức; 6) thiền định sâu. Những giai đoạn khỏi
đầu là những kỹ thuật để rút lui cá nhân vào con đường
trung tâm. Trong sáu giai đoạn hay chi nhánh này người ta có
thể thực chứng phước báo đó là đề mục tu tập KalacỞ
TRONG Tây Tạng những mật chú thành hình những căn bản cho
thuật chiêm tinh về ngày tháng và hệ thống y học của truyền
thống. Hàng năm lễ quán đảnh được ban truyền bởi Đức
Đạt Lai Lạt Ma là một trong những biến cố rất phổ biến
trong Phật giáo Tây Tạng ngày nay, vì nó được người ta
tin tưởng một cách rộng rãi rằng hễ nhận được lễ Kalacakra
là chắc chắn được vãng sanh tại Sambhala.
Kalaka
(skt): Già La Dạ Xoa—A yaksa who smote (defiled) Sariputra on the
head while in meditation, without his perceiving it—Một loài Dạ
Xoa đã làm ô nhiễm tâm của ngài Xá Lợi Phất trong lúc hành
thiền, mà ngài không hay biết gì.
Kalala
(skt): Ca La La—Yết La Lam (phôi thai)—An embryo—The womb—An
embryo shortly after conception—The appearance after the first week of
conception—Thời kỳ ban sơ đến lúc được bảy ngày—See
Eight stages of the human foetus.
Kalama
(p): Ca Lam—A tribe in north-east India in the time of the Buddha known
to history as the recipients of the Buddha’s famous advice on the subject
of authority in the search for Truth—Một bộ tộc ở vùng Đông
Bắc Ấn Độ vào thời Đức Phật còn tại thế, theo lịch
sử thì bộ tộc này là những người đã chấp nhận lời
khuyên của đức Phật về việc những nhà lãnh đạo tầm
cầu chơn lý trong việc trị quốc.
Kalama
sutra: Kinh Ca Lam (Ka La Ma)—The sutra mentioned about the Buddha’s
famous advice on the subject of authority in the search for Truth for the
people in the tribe of Kalama. According to the Majjhima-Nikaya (the Midle
Length Discourses in the Pali Canon or the middle Agama), at the Buddha’s
time, various philosophers and religious teachers claimed so many different
views on human life, religious worship, and the world that ordinary people
could not distinguish between right and wrong. Thus, the Buddha lectured
the Kalama Sutra for the leaders in the Kalama Tribe. The Kalama Sutra
expresses a correct mental atttitude for those who try to seek the Truth
in the jungle of views at the time. The Buddha taught the Kalama: “You
should be careful to reject what is unwholesome that is censured by the
wise, and to accept what is wholesome that is praised by the wise.” It
was on this principle of personal responsibility that the Buddha allowed
freedom of thought to his disciples for the first time in history of religions.
This also emphasized their spiritual effort to investigate and analyze
all theories or opinions before accepting or rejecting them. Through the
Kalama Sutra, the Buddha encouraged His disciples to think freely and not
to be led rigidly by anyone, any authority, or even by the holy scriptures.
The Kalama Sutra which the Buddha lectured for the Kalamas could be considered
a very brave revolutionary at that time. He told the Kalama to examine
even the Tathagata in order to have confidence in the true value of His
teachings. He further explained to the Kalama: “Just as the quality of
gold is determined by fire, similarily, my word has to be accepted after
examination and not out of respect for me.”—Kinh nói về những
lời khuyên nổi tiếng của đức Phật về việc những nhà
lãnh đạo tầm cầu chơn lý trong việc trị quốc cho những
người trong bộ tộc Ca-Lam. Theo Kinh Trung Bộ, vào thời Đức
Phật còn tại thế, có quá nhiều triết gia và đạo sư tuyên
bố nhiều quan điểm khác nhau về nhân sinh, về tín ngưỡng
thờ phượng, và về thế gian này, nên phàm phu khó lòng mà
biện biệt được đâu là đúng đâu là sai. Chính vì thế
mà Đức Phật thuyết kinh Ca-lam cho những nhà lãnh đạo trong
bộ tộc Ca Lam. Kinh Ca Lam nói lên thái độ đứng đắn của
người đi tìm chân lý vào thời đó. Đức Phật dạy các
vị Ca Lam: “Các ông phải nên thận trọng chối bỏ điều
bất thiện mà người trí chỉ trích, và chấp nhận điều
thiện mà người trí tán thán.” Chính trên nguyên tắc trách
nhiệm cá nhân này Đức Phật đã cho phép các đệ tử của
Ngài quyền tự do tư tưởng, lần đầu tiên xãy ra trong lịch
sử của các tôn giáo. Điều này nhấn mạnh nỗ lực tinh
thần của họ để quán xét và phân tích mọi lý thuyết và
ý kiến trước khi chấp nhận hay chối bỏ chúng. Qua kinh Ca
Lam, Đức Phật khuyến khích sự tự do tư tưởng của hàng
đệ tử và không để cho ai, hoặc uy quyền nào, hoặc ngay
cả giáo điển hướng mình đi theo một hướng cứng nhắt.
Kinh Ca Lam mà Đức Phật thuyết cho người trong bộ tộc Ca
Lam có thể được xem như là một cuộc cách mạng can đảm
vào thời đó. Ngài bảo những người trong bộ tộc Ca Lam
thẩm sát ngay cả Đức Như Lai để có được niềm tin vào
giá trị chân thực của lời dạy của Ngài. Ngài giải thích
thêm cho bộ tộc Ca Lam: “Vàng được thẩm định bằng lửa,
tương tự như vậy, lời dạy của Ta phải được chấp nhận
sau khi quan sát chứ không phải vì tôn trọng Ta.”
Kalanusarin
(skt): Kiên hắc—Chiên đàn.
Kalapah-pratyayanam
(skt): Nhân Duyên Cộng Tập Hội—A concatenation of causal chains.
The Buddha taught: “Because of a concatenation of causal chains there
is birth, there is disappearance.”—Sự nối kết của các chuỗi
nhân duyên. Đức Phật dạy: “Do sự nối kết của các chuỗi
nhân duyên mà có sự sinh, có sự diệt.”
Kalapinaka
(skt): Ca La Tý Nã Ca—According to Eitel in The Dictionary of Chinese-English
Buddhist Terms, Kalapinaka was the city of Magadha, 20 miles southeast
of Kulika, south of the present city Behar—Theo Eitel trong Trung Anh
Phật Học Từ Điển, Ca La Tý Nã Ca (Kalapinaka) là thành phố
Ma Kiệt Đà, khoảng 20 dậm đông nam Kulika, phía nam của thành
phố Behar bây giờ.
Kalaratri
(skt): Hắc Dạ Thần—One of the three queens of Yama, who controls
midnight—Còn gọi là Ám Hạ Thiên, Hắc Ám Thiên, hay Hắc
Dạ Thiên, tiếng Phạn là Ca La Ca Để Mặc, một trong ba bà
hoàng hậu của vua Diêm Ma, đây là vị Thần trông coi thế
gian nửa đêm, lúc tối trời.
Kalasas
(p): Bình đựng nước.
Kalasivi
(skt): Chi cương lương tiếp.
Kalasutra
(skt): Hắc Thằng—The black-rope, or black-bonds hell. The hell of
black cords or chains—Hắc Thằng Địa Ngục. Kẻ phạm tội
bị căng dây thừng đen trước khi hành hình—See Eight great
hot hells.
Kalavinka
(skt): Ca Lăng Tần Già—Ca Lan Già—Ca Lan Tần Già—Yết La
Tần Ca—Ca Lăng Tỳ Già—Ca Tỳ Già La—Cáp Tỳ Già La—Yết
Tỳ Già La—Ca Tỳ Già—Ca Vĩ La—A kind of sparrow in Indian,
mentioned in the Amitabha Sutra, described as having a melodious voice,
found in the valley of Himalaya. It is said to sing in the shell before
hatching—Một loại chim sẻ ở Ấn Độ, được đề cập
trong Kinh A Di Đà, loại chim có giọng hót thảnh thót. Người
ta nói loài chim nầy có thể hót từ trong trứng, trước khi
được nở ra.
Kalavinka
pitcher: Tần Già Bình—An illustration in the Surangama Sutra of emptiness
or non-existence—Chiếc bình có hình dáng giống như chim Ca Lăng
Tần Già, mà trong Kinh Lăng Nghiêm Đức Phật đã dùng nó để
ví với vô không khứ lai, và vô thức sinh diệt.
Kalayasa
(skt): Cương lương dà xá.
Kaleidoscope
of wisdom: Wisdom-illusion—Wisdom-conjuring—Tuệ ảo.
Kali
(skt): Ca Lợi—Ca Lê—Cát Lợi—Ca Lam Phù—Ca La Phú—Striver—Ill-born.
1)
Striver: Đấu Tránh Ác Sanh—Ill-born.
2)
Kaliraja or Kalingaraja (skt)—Đấu Tránh Vương—Ác Thế Vô Đạo
Vương—According to the Nirvana Sutra, Kaliraja was a king of
Magadha noted for his violence; it is said that in a former incarnation
he cut off the ears, nose, and hands of the Buddha, who bore it all unmoved—Theo
Kinh Niết Bàn, Ca Lợi hay vua Ca Lam Phù hay Đấu Tránh Vương
là vua của xứ Ma Kiệt Đà, nổi tiếng về sự bạo động
của ông ta. Người ta nói rằng trong tiền kiếp, ông đã từng
cắt tai, xẻo mũi, hay chặt tay chân của Đức Phật.
Kalika
(skt): Ca La Ca—A garment of diverse colours—Loại áo ca lê ca có
màu lốm đốm (dệt bằng hoa cát bối).
Kaliraja
(skt): Kiết Lợi Vương—A former incarnation of Kaundinya, when as
king he cut off the hands and feet of Ksanti-rsi because his concubines
had strayed to the hermit hut. He was converted by the hermit’s indifference,
it was predicted that he would become a disciple of Buddha—Tiền kiếp
của Kiều Trần Như, khi còn làm quốc vương ông đã cắt
tay chân của Ksanti-rsi vì những thê thiếp của ông đã lạc
vào thiền thất của vị nầy. Do sự tự tại của vị ẩn
sĩ nầy mà ông đã cải đổi và người ta đoán rằng về
sau nầy ông sẽ là đệ tử của Phật Thích Ca.
Kaliyaka
(skt): Ca La Ca—A naga or a black dragon inhabiting the Yamuna (Jumna),
slain by Krsna—Một loài hắc long (rồng đen).
Kalki
Avatara (skt): The Buddha-to-be—Maitreya.
Kalmasapada
(skt): Ban Túc Vương—The king with the marks on his feet, Kalmasapada,
said to be the name of a previous incarnation of the Buddha—Còn gọi
là Ca Ma Sa Ba Đà, dịch là Ban Túc Vương hay Lộc Túc Vương,
là vị vua có đốm dưới chân, người ta nói ngài là tiền
thân của Đức Phật (theo Kinh Hiền Ngu, vị vua nầy từng
theo giáo lý của tà sư, muốn lấy được đầu của 1000 vị
quốc vương khác để được đắc đạo. Khi đã lấy được
999 đầu, chỉ còn thiếu một đầu nữa thì gặp Phổ Minh
Vương. Minh Vương xin gia hạn một ngày để đặc ra hội Bách
Thiên Vương. Trong Bách Hội, Phổ Minh nghe được bốn bài
kệ vô thường liền chứng được “Hư không đẳng định,”
riêng Ban Túc Vương thì chứng “Không tam muội.” Ban Túc
Vương chính là tiền thân của Ương Quật Ma La (Anguli-malya).
Kalodaka
(skt): Ca lưu đà di—Thời Thủy.
Kalodayin
(skt): Kaludayi (p)—Ca-lưu-đà-di—Thanh văn và La hán của Phật
Thích Ca.
Kalpa
(skt & p): Aeon—Life—Kiếp—An infinitely long time, a period
of time between the creation and recreation of a world or universe. The
length of a day and night of Brahma (4.320.000.000 years). Kalpa is an
immeasurably long period of time, based on Buddhist cosmological notion
that the world comes into being, develops, degenerates, and is destroyed.
To pass a heaven cloth over a solid rock 40 li in size once in a hundred
years, when finally the rock has been thus worn away a kalpa will not yet
have passed—Một khoảng thời gian rất dài. Khoảng thời gian
một ngày một đêm trên cõi Trời Phạm Thiên (tương đương
với 4 tỷ 320 triệu năm). Khoảng thời gian từ lúc vũ trụ
được thành lập, đến hoại diệt rồi lại được thành
lập. Lấy áo trời vỗ vào một tảng đá dài 40 dậm, cứ
mỗi trăm năm lại vỗ một lần, cứ thế cho đến khi áo
trời rách nát, tiểu kiếp vẫn chưa hết.
1)
Kiếp: 139.600 years.
2)
One Small Kalpa: The length of a Day and Night of Brahma which is equivalent
to 1,000 kalpas. A period of time between the creation and recreation of
a world or universe—Tiểu kiếp: Một tiểu kiếp tương đương
với 1.000 kiếp, một khoảng thời gian từ tạo lập vũ trụ
đến tái tạo lập.
3)
Middle-size kalpa = 20 small kalpas: Trung kiếp (bằng 20 tiểu kiếp).
4)
Great kalpa= 4 middle kalpas: Đại kiếp (bằng bốn trung kiếp).
5)
According to the Kosa Sastra, there are four kalpas or epochs, or periods
of time, each consisting of twenty small kalpas, during which worlds go
through formation, existing, destruction, and annihilation—Theo Câu
Xá Luận, có bốn trạng thái hay bốn kiếp, mỗi kiếp gồm
20 tiểu kiếp qua các thời kỳ thành, trụ, hoại, không—See
Four kalpas.
6)
See Kalpa.
Kalpa
of annihilation: Samvarta-siddha kalpa (skt)—Không Kiếp—Annihilation
or the succeeding void, during which nothing exists, or the final annihilation—Sự
hủy diệt kế tiếp bởi không kiếp, trong giai đoạn nầy
không thứ gì có thể tồn tại được. Đây là giai đoạn
hoàn toàn hoại diệt—See Four kalpas.
Kalpa-ash:
Kiếp Hôi—The ash after the fire kalpa of destruction—Kiếp tro,
thời kỳ chỉ toàn những tro, ngay sau sự tàn phá của kiếp
hỏa.
Kalpa
of the constellations: Tinh Tú Kiếp—A future kalpa of the constellations
in which a thousand Buddhas will appear—Kiếp vị lai trong đó có
1.000 vị Phật ra đời (vì Phật xuất hiện như tinh tú trên
trời nên gọi là tinh tú kiếp, bắt đầu là Nhựt Quang Phật
và sau cùng là Tu Di Tướng Phật).
Kalpa
in decay: Kiếp độc—This is one of the five kysaya periods of turbidity,
impurity or chaos—Đây là một trong năm trược—See Five kinds
of turbidity.
Kalpa
of destruction or decay: Samvarta (skt)—Hoại Kiếp.
1)
The periodical gradual destruction of a universe, one of its four kalpas—Một
trong tứ kiếp, khi vũ trụ hay tam thiên đại thiên thế giới
bị hủy diệt—See Four kalpas.
2)
Destruction consists of sixty-four small kalpas when fire, water and wind
destroy everything except the Fourth Dhyana—Hoại kiếp gồm 64 tiểu
kiếp trong đó lửa, nước và gió tàn phá tất cả mọi thứ,
ngoại trừ Tứ Thiền Thiên.
Kalpa
of existing: Vivarta-siddha (skt)—Trụ Kiếp—Trụ kiếp trong đó
mặt trời mặt trăng mọc lên, giới tính phân biệt, anh hùng
khởi dậy, bốn giai cấp được thành lập, và cuộc sống
xã hội tiến hóa—Existing or abiding or existence, sun and moon
rise, sexes are differentiated, heroes arise, four castes are formed, social
life evolves—See Four kalpas.
Kalpa-flames:
Kiếp Diệm—Kiếp Hỏa—Kiếp Tận Hỏa—Kiếp Thiêu—The
fire in the kalpa destruction, one of the three great calamities—Hỏa
tai trong thời hoại kiếp, một trong đại tam tai (kiếp hỏa
tai sẽ đốt hết từ mặt đất cho đến cõi sơ thiền).
Kalpa
of flood: Kiếp Thủy—The flood in the kalpa of destruction, one of
the three great calamities—Đại thủy tai sanh ra vào thời hoại
kiếp, một trong tam đại tai.
Kalpa
of form: Thành Kiếp—See Four kalpas.
Kalpa
of formation: Vivarta-kalpa (skt)—Thành Kiếp—Formation or completion
which consists of twenty small kalpas during which worlds and the beings
on them are formed—Thành kiếp gồm 20 tiểu kiếp trong lúc các
thế giới và chúng sanh được thành lập—See Four kalpas.
Kalpa
Sastra (skt): Kha Thích Ba Luận—Kiếp Luận—Works which are regarded
as auxiliary to and even in some sense as part of the Veda, their objects
being to secure the proper pronunciation and correctness of the text and
the right employment of the Mantras of sacrifice as taught in the Brahmanas—Kha
Thích Ba Luận (giải thích tên tuổi, nhân duyên của các thiên
tiên từ xưa đến nay). . Một trong sáu bộ luận ngoại đạo,
gồm bốn bộ Vệ Đà và sáu bộ luận—See Six vedangas.
Kalpataru
(skt): A tree in Indra’s garden bearing fruit according to the seasons—Kiếp
ba thụ, một loại cây trên thiên uyển Đế Thích (vườn trên
cõi trời Đế Thích), có trái tùy mùa.
Kalpa
turbidity: Kiếp Trược—See Five kinds of turbidity.
Kaludaja:
Ca Lâu Đà Di.
Kaludayin
(skt): Ca Lâu Đà Di—Ca Lưu Đà Di—Ca Lộ Na—Ca Lư—Hắc
Ưu Đà Di—Udayin or Black Udayin, said to have been schoolmaster to
Sakyamuni when young and one of the early disciples—Vị Tỳ Kheo da
đen bóng; người ta nói ông là thầy dạy học của Phật Thích
Ca lúc Ngài còn là thái tử, về sau nầy ông trở thành một
trong những đệ tử đầu tiên của Phật.
Kalunasurin
(skt): Kiên hắc—Chiên đàn.
Kalu
Rinpoche (1905-1989): Reincarnate lama of the Karma Kagyupa lineage of
Tibetan Buddhism, recognized as an “activity emanation” of Jamgon Kongtrul.
He was ordained at age thirteen by the eleventh Situ Rinpoche Karma Rangjung
Gunkyab. Three years later, he began a three-year, three-month, three-day
retreat, and for the next thirteen years after that engaged in yogic practice.
His fame as a meditator grew, and he was appointed meditation teacher at
Pelpung Monastery. In 1962 he left Tibet and settled in Sonada in West
Bengal. From 1971 to 1981 he traveled widely, and established meditation
centers in the U.S.A., Canada, and Europe. He was the first Tibetan teacher
to lead a group of Western students in the traditional three-year retreat
in France from 1976 to 1980—Vị Lạt Ma tái sanh của truyền thống
Karma Kagyupa trong Phật giáo Tây Tạng, được công nhận là
hóa thân của Jamgon Kongtrul. Ông thọ giới vào năm 13 tuổi
với Situ Rinpoche Karma Rangjung Gunkyab đời thứ 11. Ba năm sau
đó, ông bắt đầu một cuộc nhập thất ba năm, ba tháng,
ba ngày, và trong 13 năm sau cuộc nhập thất đó ông tu tập
du già. Danh tiếng thiền sư của ông ngày càng lớn mạnh,
và ông được bổ nhậm làm thiền sư tại Tu Viện Pelpung.
Năm 1962 ông rời Tây tạng và định cư tại Sonada, miền tây
Bengal. Từ năm 1971 đế 1981 ông du hành một cách rộng rãi
và thành lập nhiều trung tâm thiền trên đất Mỹ và Âu Châu.
Ông là vị thầy Tây tạng đầu tiênhướng dẫn một nhóm
thiền sinh Tây phương trong truyền thống ba năm nhập thất
tại Pháp từ năm 1976 đến năm 1980.
Kalyana-mitra
(skt): Kalyana-mitta (p)—Những người bạn Đức hạnh—A Sanskrit
term for “Virtuous
friends,”
a title awarded to Gelukpa monks who successfully complete a series of
oral examinations at the culmination (cực điểm) of a program of study
that commonly takes fifteen to twenty years to complete. During this time,
they master a huge range of scholastic material on monastic discipline,
logic, epistemology, cosmology, etc. This term refers to any people who
help one on the path, specifically, this generally refers to one’s preceptor,
and may include other religious teachers, but it can also refer to anyone
who provides useful help and advice on the path. Because Budhist practice
is difficult and fraught (chở đầy) with pitfalls, the choice
of spiritual friends is considered to be of crucial importance. In the
Pali Canon, the Buddha is reported to have said that the best choice is
a Buddha, next best is an Arhat, but that anyone who is knowledgeable and
sincerely commited to Dharma practice may be suitable—Từ Bắc Phạn
dùng để chỉ “Những người bạn Đức hạnh,” một danh
hiệu được ban tặng cho những vị sư của trường phái Gelukpa,
những vị đã hoàn tất một loạt những bài thi vấn đáp
ở vào thời điểm cao nhất của chương trình học, thường
phải mất từ 15 đến 20 năm để hoàn thành. Trong thời gian
này, họ phải chế ngự một loạt rất nhiều những nguyên
tắc kỷ luật trong tự viện, về lý luận, về nhận thức
luận, về vũ trụ học, vân vân. Từ này dùng để chỉ bất
cứ ai giúp người khác trên đường tu tập, một cách đặc
biệt, dùng để chỉ vị giáo đạo, và cũng có thể bao gồm
những vị thầy tôn giáo khác, nhưng nó cũng có thể được
dùng để chỉ bất cứ ai cung cấp sự giúp đỡ hay lời khuyên
hữu ích trên đường tu tập. Bởi vì tu tập theo Phật giáo
thật khó khăn và dẫy đầy những hầm hố hiểm nguy, sự
lựa chọn những thiện hữu tri thức được xem như cực kỳ
quan trọng. trong kinh điển Pali, người ta tường thuật Đức
Phật đã nói rằng sự lựa chọn tốt nhất là một vị Phật,
kế đó là một vị A La Hán, nhưng bất cứ ai có kiến thức
và thực tâm tu tập Phật pháp đều có thể thích hợp—See
Good-knowing advisor.
Kama
(skt): Kamacchanda (p)—Dục vọng—Nhục dục—Tham dục—Wish—Longing—Sense-pleasures—Desire
for sense-pleasures—Desire (sexual) or sensual desire— Mental defilement.
(I)
The meanings of “Kama”—Nghĩa của “Kama”:
1)
A Sanskrit term for “desire,” but it specifically refers to sexual
desire. In many scriptural contexts it is used to encompass desire in general.
Kama refers to desire toward sensually satisfying objects and to the joy
taken in these things. It is seen as one of the primary obstacles on the
spiritual path (considered to be one of the major hindrances to the Buddhist
path). Sense-pleasures, desire for sense-pleasures, desire (sexual) or
sensual desire, or mental defilement, refers to desire toward sensually
satisfying objects and to the joy taken in these things. It is seen as
one of the primary obstacles on the spiritual path—Từ Bắc Phạn
chỉ “sự ham muốn,” nhưng đặc biệt chỉ về sự ham muốn
xác thịt. Trong nhiều đoạn văn kinh, kama được dùng với
hàm nghĩa “ham muốn” nói chung.Kama là khao khát thỏa mãn
tính dục cũng như niềm vui được cảm thấy trong sự khoái
lạc ấy. Đây là một trong những trở ngại chính trên bước
đường tu tập. Dục vọng, nhục dục, hay tham dục là khao
khát thỏa mãn tính dục cũng như niềm vui được cảm thấy
trong sự khoái lạc ấy. Đây là một trong những trở ngại
chính trên bước đường tu tập.
2)
Goddess of sensuous desire—Ái thần nữ.
(II)
Five types of sensual desire—Năm loại dục vọng:
1)
Desire toward form: Sắc.
2)
Desire toward sound: Thanh.
3)
Desire toward smell: Hương.
4)
Desire toward taste: Vị.
5)
Desire toward bodily feeling: Xúc.
Kama-bhavo
(p): Becoming in the world of sense-desire—Dục hữu—See Three dharmas
(XVII).
Kamacchanda
(p): Greed—Sensuous lust—Tham đắm các dục lạc ngũ trần—Tham
dục hay tham ái duyên theo dục giới (chướng ngại đầu tiên
trong năm chướng ngại)—Lust for sense objects. Sensual thoughts
definitely retard mental development. They disturb the mind and hinder
concentration. Sensuality is due to non-restraint of the senses, which
when unguarded give rise to thoughts of lust so that the mind-flux is defiled.
Therefore, there is an urgent need for the practitioner to be on his guard
against this hindrance which closes the door to deliverance—Những tư
duy tham dục nầy rõ ràng làm chậm lại sự phát triển tinh
thần. Nó khuấy động tâm và cản trợ sự định tĩnh. Tham
dục phát sanh là do không chế ngự các căn, nghĩa là khi hành
giả không biết, không phòng hộ các căn của chính mình, để
cho những tư duy tham dục khởi lên khiến cho dòng tâm thức
bị uế nhiễm. Chính vì vậy hành giả rất cần phải tĩnh
giác canh chừng tham dục, loại triền cái che lấp mất cửa
ngỏ đi vào giải thoát nầy—See Five hindrances, and Five hindrances
to spiritual progress.
Kama-dhatu
(skt & p): Ca Ma Đà Đô—Dục giới—The world of volition—The
realm of passions—Realm of desire or sensual realm—Human world—Desire
world—Passion world.
(I)
An overview of “Kama-dhatu”: Tổng quan về “Dục giới”—The
realm of desire, of sensuous gratification; this world and the six devalokas;
any world in which the elements of desire have not ben suppressed. The
world of desire. The region of the wishes. This is the lowest of the three
realms of existence, the other two being rupa-dhatu and arupa-dhatu. It
is also the realm in which human live, and it receives its name because
desire is the dominant motivation for its inhabitants—Dục Giới gồm
thế giới nầy và sáu cõi trời. Bất cứ thế giới nào mà
những yếu tố tham dục chưa được khắc phục. Thế giới
của sự ham muốn. Đây là thế giới thấp nhất trong ba thế
giới, hai thế giới kia là sắc giới và vô sắc giới. Nó
cũng là thế giới mà trong đó loài người đang sống, và
nó có tên là dục giới vì “sự tham dục” là động lực
lướt thắng cho tất cả chúng sanh trong cõi này—See Triloka.
(II)
The meaning of “Kamadhatu”—Nghĩa của Dục Giới: One of the
three realms. Realm of desire is a realm where there exists all kinds of
desires. This is the realm of (sensuous) desire of sex and food. It includes
the six heavens, the human world, and then hells. All beings in this realm
possess five aggregates or panca-skandha—Dục giới là một trong
tam giới, nơi đó có đầy dẫy những thứ ham muốn. Đây
là cảnh giới tham sắc dục và thực dục. Gồm sáu cõi trời,
cõi người và địa ngục. Chúng sanh trong cõi dục giới nầy
đều có ngũ uẩn tạo thành thân thể vật chất (thế giới
vật chất bao trùm từ lục đạo đến các cõi trời đều
thuộc dục giới nầy).
1)
Desire for sex: Sắc Dục.
2)
Desire for food: Thực Dục.
3)
Desire for sleep: Thùy Dục.
4)
Desire for fame: Danh Dục.
5)
Desire for talents: Tài Dục.
6)
The element of sense-desire—Dục giới—See Three dharmas (XIII) (A).
**
See Three realms.
(III)
Categories of “Kamadhatu.”: Phân loại Dục Giới—The realm of
desire is divided into 20 different regions. Beings in the realm of desire
(so called because the beings in these states are dominated by desire)—Dục
giới được chia thành 20 khu vực khác nhau. Gọi là chúng sanh
trong cõi dục giới vì chúng sanh trong cõi nầy luôn bị dục
vọng chế ngự:
(A)
Devas in the six heavens of desire: Kamadeva (skt)—Chư Thiên trong
sáu cõi trời dục giới.
1)
Yamah: Cõi Dạ Ma Thiên—Yama deva; the third devaloka, interpreted
as the place where the times, or seasons, are always good—Dạ Ma Thiên
là cõi trời dục giới thứ ba, được giải thích như là
nơi luôn có thời gian và mùa màng lương hảo.
2)
Caturmaharajakayika: Cõi Tứ Thiên Vương Thiên.
i)
Dhrtarastra, in the east: Trì Quốc Thiên Vương—Đông Thiên Vương.
ii)
Virudhaka, in the south: Tăng Trưởng Thiên—Nam Thiên Vương.
iii)
Virupaksa, in the west: Quảng Mục Thiên Vương—Tây Thiên Vương.
iv)
Vaisramana (Dhanada), in the north: Đa Văn Thiên Vương—Bắc Thiên
Vương.
**
See Four Heavenly (Guardian) Kings.
3)
Trayastrimsah: Cõi Đao Lợi Thiên—See Trayastrimsas.
4)
Tusita: Cõi Đâu Suất Thiên—See Tushita Heaven.
5)
Nirmanarati: Cõi Hóa Lạc Thiên—See Nirmanarati heaven.
6)
Paranirmitavasavartin: Cõi Tha Hóa Tự Tại Thiên—See Paranirmita-vasavartin.
(B)
Beings in the four continents: Nhân gian trong Tứ Châu—See Four great
continents.
(C)
Tiryagyoni (skt): Súc Sanh—See Tiryagyoni.
(D)
Hungry ghosts: Preta-gati (skt)—Ngạ Quỷ—See Hungry ghosts.
(E)
Hell: Naraka (skt): Địa Ngục—See Hell.
Kamakura
(jap): Triều đaị Thương Liêm của Nhật (1185-1333).
Kamala
(skt): Red lotus—Ba đầu ma—Hồng liên (hoa sen đỏ).
Kamalanka
(skt): Ca Ma Lãng Ca—According to The Dictionary of Chinese-English
Buddhist Terms, Kamalanka was an ancient country in India, probably part
of the present Chittagong, opposite the mouth of the Ganges—Theo Eitel
trong Trung Anh Phật Học Từ Điển, Kamalanka là một vương
quốc cổ bên Ấn Độ, có lẽ là một phần của Chittagong
bây giờ, đối diện với cửa sông Hằng.
Kamalashila
(700-750): Liên Hoa Giới—An Indian Buddhist master, one of the most
important representatives of the Madhyamika school in the 8th century,
author of an influential meditation text entitled “Stages of Meditative
Practice” (Bhavanakrama), which according to Tibetan tradition was written
in response to the quietist and antinomian (hai nguyên tắc đối nghịch
nhau) teachings of Ho-Shang-Mo-Ho-Yen (Hva-shang Ma ha ya na—tib). Bu
Ston reports that the two met at the “Council of Lhasa,” during which
Kamalasila championed Indian gradualist paradigms (kiểu mẫu) of meditation,
while Mo-Ho-Yen advocted a form of Ch’an practice. Kamalasila was declared
victorious, but the defeated sent some Chinese assassins to Tibet, and
they killed Kamalasila by squeezing his kidneys. Kamalasila played an extremly
important role and had great influence on the development of the Madhyamika
school in Tibet. He was one of the celebrated disciples of Santaraksita.
It may be said in passing that Santaraksita and Kamalasila represent a
syncretism of the Madhamaka system and Vijnanavada and cannot be strictly
called Madhyamikas. Kamalasila wrote a “Learned Commentary on the Comppendium
of Reality (Tattvasamgraha-Panjika)—Một trong những đại biểu
quan trọng của trường phái Trung Đạo vào thế kỷ thứ tám.
Ông đã đóng vai trò cực kỳ quan trọng và có ảnh hưởng
rất lớn trong việc phát triển trường phái nầy trên đất
Tây Tạng. Ông là một trong những đệ tử nổi tiếng của
Tịch Hộ. Có thể nói rằng Tịch Hộ và Liên Hoa Giới tiêu
biểu cho sự dung hợp của học thuyết Trung Quán và Duy Thức
Luận, và vì thế không thể gọi họ thuộc phái Trung Quán
chân chính. Liên Hoa Giới đã viết bộ “Minh Giải Chân Lý
Khái Yếu.” để chú giải một cách tinh tường về chân
lý khái yếu—See Madhyamika.
Kamamithyacaradviratih
(skt): Abrahamacarya-veramani (skt)—Kamesu-micchacara (p)—Không Tà
Dâm—Abstain from all sexual excess, or refraining from sexual misconduct—Against
lust—No adultery—Not to commit adultery—Not to engage in improper
sexual misconduct—Not to have adultery—The third commandment of not
to commit adultery for the lay and against all unchastity for the clerics.
Not to have unchaste because we don’t want to be a bad person in the
society. Not to have unchaste will help us become pure and good—Giới
thứ ba cho Phật tử tại gia là không tà dâm. Không tà hạnh
vì chúng ta không muốn làm người xấu trong xã hội. Không
tà dâm giúp cho thân tâm chúng ta thanh bạch và lương thiện
(Giới nầy chia làm hai loại, tại gia và xuất gia. Không tà
dâm chỉ dành cho người tại gia thọ trì năm giới cấm, nghĩa
là vợ chồng không chính thức cưới hỏi, phi thời, phi xứ,
đều thuộc tà dâm. Giới cấm nầy chẳng những giúp ta tránh
được quả báo, mà còn đặc biệt gìn giữ và trưởng dưỡng
thân tâm không cho chạy theo tình dục phi thời phi pháp. Về
phần Tăng chúng xuất gia, với ý chí cầu phạm hạnh, giới
nầy đòi hỏi Tăng chúng đoạn tuyệt với tất cả mọi hành
vi dâm dục, cho đến khởi tâm động niệm đều là phạm
giới)—See Five precepts.
Kamanispati
(p): Mãn nguyện.
Kamaraga
(skt & p): Desire—Lust—Tham dục.
1)
Desire for and love of things of life: Greed and desire—See Greed and
desire.
2)
Sensous greed: The underlying tendency to sensual lust—The inherent tendency
to greed for sense desire—Dục Ái Tùy Miên—See Seven underlying
tendencies, and Seven defilements.
Kamarupa
(skt): Ca Ma Lũ Ba—According to Eitel in The Dictionary of Chinese-English
Buddhist Terms, Kamarupa, now Kamrup, an ancient kingdom formed by the
western portion of Assam. Until the T’ang dynasty, no temples were ever
built there. When King Kamala heard that Hsuan-Tsang crossed by the country,
he invited Hsuan-tsang to stop by to preach Buddha’s teaching—Theo
Eitel trong trung Anh Phật Học Từ Điển, Ca Ma Lũ Ba, bây giờ
là Kamrup, là một vương quốc cổ được thành lập bởi một
phần đất tây bộ của Assam (theo Tây Vực Ký của Huyền
Trang, thì xứ nầy rộng trên vạn dậm, giống người nhỏ
bé, nói tiếng khác với Ấn Độ, thờ phụng thiên thần,
không tin Phật Pháp. Đến đời nhà Đường vẫn chưa thấy
dựng chùa thờ Phật. Người dân chỉ lén lút niệm Phật.
Đến đời vua Câu Ma La, nghe tin Huyền Trang đi ngang, bèn thỉnh
ngài đến thuyết pháp).
Kamasava
(p): Attachment to the sensual world—Intoxicant of worldly desires or
sensual pleasures—Dục lậu—Sự tham luyến cõi dục (say mê
về dục lạc trần thế)—See Three delusions (II).
Kamasava
(p): Kamasavo (p)—Dục lậu—The corruption of desire—Intoxicant
of worldly desires or sensual pleasures—Say mê về dục lạc trần
thế—See Three delusions (II), and Three dharmas (XVI).
Kamasukhallika-nuyoga
(p): Liên tục luyến ái dục trần.
Kama-tanha
(p): Craving for the world of sensual desire—Sensual craving—Dục
ái—Ham muốn dục lạc—See Three dharmas (XIV) (B), and Three kinds
of craving (I) (A).
Kamavacara
(skt): Dục giới—The world of desire.
Kamavasa
(p): Dục giới—The sense of pleasures.
Kama-vitakko
(skt): The unwholesome investigation of sensuality—Dục tầm—See
Three dharmas (VI), and Three kinds of unwholesome investigation.
Kambala
(skt): Phát y hay áo dệt bằng tóc—A woollen or hair mantle; a
loin cloth.
Kamboja
(skt):
1)
Cam Bồ: Described as a round reddish fruit, the Buddha having something
resembling it on his neck, one of his characteristic marks—Quả
Cam Bồ được diễn tả là màu đỏ, tròn, có ba ngấn ngang.
Nơi cổ của Đức Phật cũng có hình tướng nầy, một trong
32 tướng hảo của Đức Phật.
2)
Cam Bồ Quốc: Kamboja (skt)—One of the sixteen countries in ancient
India, noted for its beautiful women—Một trong 16 vương quốc thuộc
Ấn Độ thời cổ, nổi tiếng với những người đàn bà
đẹp.
Kamesana
(p): Quests for sense-desire—Dục cầu—See Three dharmas (XVIII).
Kamesu-micchacara
(p): Kamamithyacaradviratih (skt)—Not to engage in improper sexual misconduct—Không
tà dâm—Against lust—Not to commit adultery—Abstain from all sexual
excess, or refraining from sexual misconduct—See Five precepts.
Kameyama
(jap): Thiên Hoàng Long Sơn (Nhật Bản).
Kamidana
(jap): Thần Bằng (bài vị đề tên Thần Thiên Chiếu Đại
Thần Amaterasu-Omikami trong Thần Đạo Nhật Bản).
Kamisuicchacaro
(skt): Tà dâm—See Sexual misconduct.
Kammacatukkam
(p): Four types of kamma (karma)—See Four types of kamma (karma).
Kamma
that is neither black nor bright, with neither black nor bright result,
leading to the destruction of kamma: Akanham-asukkam (p)—Phi Hắc Phi
Bạch Nghiệp, Phi Hắc Phi Bạch Báo, đưa đến sự tận diệt
các nghiệp—See Four kinds of kamma.
Kammakkhya
(p): Exhaustion of the Kammic energy—Nghiệp Dĩ—See Four causes of
death (The Buddha and His Teachings).
Kammanta
(p): Action—Samma Kammanta (Right Action).
Kammantthana
(p): Subject of meditation.
Kamma-phala
(p): Hậu quả của hành động—The fruit or result of action.
Kammassakata
samma-dhitthi (p): Chánh kiến thấy rõ chỉ có nghiệp mới thực
sự là gia tài của chúng ta.
Kammatthana
(p): Tham thiền—See Contemplation and Meditation.
Kammatthanacariya
(p): Thiền Sư—A Zen Master—A meditation teacher.
1)
A master, or teacher, of meditation, or of the Ch’an school in general:
Một vị Thầy dạy Thiền nói chung.
2)
A Zen master who has already attained self-realization or enlightenment.
He was allowed to teach Zen to his disciples: Một vị Thầy đã chứng
ngộ và dạy thiền.
3)
A great or renowned Zen master. The title is usually conferred posthumously,
though some masters have achieved this distinction during their life time:
Bậc Thầy Thiền vĩ đại hay danh tiếng. Danh hiệu nầy thường
được phong tặng sau khi vị thầy đã viên tịch, mặc dù
một vài bậc thầy đã đạt được danh hiệu nầy ngay trong
lúc còn sống.
Kamma-vipaka:
Nghiệp quả—Maturing or ripening of past causes under the Law of Karma—The
fruit or results of deeds which have ripened.
Kammu
(jap): Nữ hoàng Hoàn Vũ (Nhật Bản).
Kampilla
(skt)—Kim Tỳ La Đà Ca Tỳ La—Kim Tỳ La Thần—Kim Tỳ La
Đại Tướng.
1)
The retinue of 1,000-hand Kuan-Yin: Quyến thuộc của Thiên Thủ
Quán Âm.
2)
An Indian monk: Kim Tỳ La Tỳ Kheo: Một vị sư Ấn Độ.
Kampilya
(skt): Name of a solitary placed named Kampilya in west India, near Navasari.
A copper plate inscription of the Rastrakuta king, Dantivarman of Gujarat,
dated 865, records that, after bathing in the river Puravi, now Purna river
in the Surat district, at the request of a monk, the king donated lands
for the Kampilya vihara, where there lived five hundred monks of the Sangha
of Sindhu Desa. Another inscription of the Rastrakuta king, Dharavarsa,
records a similar grant to the same monastery in 884 A.D. It seems that
the Buddhist community migrated from Sindh, presumably for fear of the
Muslims and founded a vihara at Kampilya which was already known as a sacred
place—Tên của một địa danh hẻo lánh ở miền tây Ấn Độ,
gần Navasari. Một bản chữ khắc trên phiến đồng của vua
dòng Rastrakuta là Dantivarman ở Gujarat, ghi chép rằng năm 865,
khi vua xuống tắm dưới sông Puravi, nay là sông Purna ở quận
Surat, theo sự thỉnh cầu của một tu sĩ, nhà vua đã cấp
đất cho tu viện Kampilya, nơi có năm trăm tu sĩ của Tăng đoàn
Sindhu Desa đang sống. Lại có một bản khắc khác ghi rằng
vào năm 884 vị vua nầy lại cấp đất cho cùng tu viện nầy.
Dường như các cộng đồng Phật giáo từ vùng Sindh, có lẽ
vì sợ những người Hồi giáo, đã di chuyển đến xây dựng
tu viện tại Kampilya, nơi vốn nổi tiếng là một thánh địa.
Kamupapattiyo
(skt): Tam Dục Sanh—According to The Long Discourses of the Buddha,
Sangiti Sutra, there are three kinds of rebirth in the realm of Sense-Desire—Theo
Trường Bộ, Kinh Phúng Tụng, có ba loại dục sanh—See Three
kinds of rebirth in the realm of Sense-Desire.
Kamyo-Hoo
(jap): Sư Khoan Bình Pháp Hoàng (cựu hoàng Vũ Đa của Nhật
Bản).
Kan
(jap): Vipasyana (skt)—Insight—Reflection—Quán.
Kana
(p):
1)
Monoculous: Độc nhãn—One-eyed.
2)
Broken rice: Gạo nát.
Kanabhuj
(skt): Kanada (skt)—Kiết Nô Bộc—Founder of Vaisesika school of
Indian philosophy—Người
sáng
lập trường phái Triết Lý Ấn Độ Vaisasika.
Kanada
(skt): Ca na đạt.
Kanadeva
(skt): Ariyadeva (skt)—Ca Na Đề Bà—Ca Na Già—Độc Nhãn Đề
Bà—Già Na Đề Bà—Mâu Ni (Kanakamuni)—A famous disciple of Nagarjuna
and fifteenth patriarch, a native of South India, of the Vaisya caste;
said to have only one eye, hence Kana his name; known also as Deva-Bodhisattva—Đệ
tử nổi tiếng của ngài Long Thọ và là tổ thứ 15, người
miền Nam Ấn, dòng dõi quý tộc. Người ta nói ông chỉ có
một mắt nên mang tên “Kuna.” Ông còn có tên là Đề Bà
Bồ Tát—See Twenty eight Indian Patriarchs.
Kanaka
(skt): Kanika (skt)—Ca Ni Ca—Kiết Ni Ca.
1)
A tree or plant, probably a kind of sandal-wood—Một loại cây, có
lẽ là cây chiên đàn, một loại đàn hương.
2)
Name of several yellow plants: Tên của một vài loại cây màu vàng.
3)
Thorn apple: Táo gai.
Kanakabharadvaja
(s): Ca nặc ca bạt lỵ đọa xà.
Kanakamuni
(skt): Câu Na Hàm Mâu Ni—Câu Na Hàm—Câu Na Mâu Ni—Ca Nặc
Ca Mâu Ni.
1)
The second Buddha in the five Buddhas of the Bhadrakalpa, and the fifth
of the seven ancient Buddhas: Câu Na Hàm Mâu Ni—Ca Na Già Mâu Ni—Cát
Nặc Già Mâu Ni—Vị Phật thứ hai trong năm vị Phật Hiền
kiếp, vị Phật thứ năm trong bảy vị Phật quá khứ—See
Five dhyani Buddhas and Seven ancient Buddhas.
2)
The golden recluse: Kim Tịch.
3)
The golden rsi: Kim Tiên.
4)
A Brahman of the Kasyapa family, native of Sobhanavati: Một người
Bà La Môn thuộc gia đình Ca Diếp, cư dân trong thành Sobhanavati.
5)
According to Professor Soothill in The Dictionary of Chinese-English Buddhist
Terms, this is possibly a sage who preceded Sakyamuni in India: Theo Giáo
Sư Soothill trong Trung Anh Phật Học Từ Điển, đây có lẽ
đây là một vị Thánh ở Ấn Độ trước thời Phật Thích
Ca.
Kanakavatsa
(skt): Ca nặc ca phạt sa.
Kancana
(skt): Can Đồ Na—Kiện Chiết Na—Golden—A shrub of trees, with
golden hue, described as the leguminous order.
Kanchi
(skt): Name of a Buddhist place in Southern India. According to Prof. Bapat
in the Twenty-Five Hundred Years of Buddhism, Kanchi, with its Rajavihara
and its hundred monasteries, was a famous stronghold of Buddhism in the
South. Five Buddha images have been discovered near this town. The famous
Pali commentator, Buddhaghosa, has mentioned in his commentary (the Manorathpurani)
that he wrote it at the request of the Venerable Jotipala who was staying
with him at Kanchipura. Hsuan-Tsang also mentions a certain Dharmapala
from Kanchi as being a great master at Nalanda. In Korea, an inscription
in verse has been discovered. In a preface to it written by Li-Se in 1378
A.D., there is an account of the life and travel of an Indian monk called
Dhyanabhadra. This account tells us that this monk was the son of a king
of Magadha and a princess from Kanchi and that when he visited Kanchi he
heard a sermon given by a Buddhist preacher on the Karanda-vuyhasutra.
Clearly, this place was a recognized centre of Buddhism as late as the
14th century A.D.—Địa danh Phật giáo ở vùng Nam Ấn Độ.
Theo Giáo sư Bapat trong Hai Ngàn Năm Trăm Năm Phật Giáo, Kanchi
với điện Rajavihara và một trăm tu viện tại đây đã từng
là một pháo đài của Phật giáo tại miền Nam Ấn Độ. Năm
tượng Phật đã được tìm thấy gần thành phố nầy. Phật
Âm (Buddhaghosa), luận sư Pali nổi tiếng, trong bộ luận thư
của mình (Manorathapurani), có nói rằng ông viết cuốn sách
nầy là theo yêu cầu của Thượng Tọa Jotipala cùng ở với
ông tại Kanchipura. Huyền Trang cũng nói đến một người tên
Dhammapala ở Kanchi, vốn là một đại luận sư của Nalanda.
Tại Triều Tiên cũng đã tìm thấy một bản chữ khắc bằng
thơ nói về nơi nầy. Trong lời tựa của tác phẩm nầy do
Lý Tư viết năm 1378, có kể về cuộc đời và chuyến đi
của một tu sĩ Ấn Độ tên là Dhyanabhadra. Chuyện kể nầy
cho chúng ta biết rằng tu sĩ ấy là con trai của một ông vua
ở Ma Kiệt Đà và một bà hoàng ở Kanchi, vị tu sĩ ấy đã
được nghe một nhà thuyết pháp Phật giáo nói về bộ kinh
Karanda-vyuhasutra. Như vậy, mãi cho đến thế kỷ thứ 14, nơi
nầy mới được biết đến là một trung tâm Phật giáo.
Kancho
(jap):
1)
Title of the monk who superintends in a Buddhist monastery or temple. Among
the Rinzais he is elected, but must be a Zen master—Chức vụ của
một vị giám sư trong thiền viện hay tự viện. Trong Thiền
Lâm Tế, vị này được đề cử, nhưng phải là một vị
thầy về Thiền.
2)
Sư Khoan Triêu (916-998)—One who built Henjoji—Vị khai sáng chùa
Biến Chiếu (Nhật Bản).
Kancipura
(skt): Kiến Chí Bộ La—Kiến Chí Thành—Capital of Dravida, the
modern Conjevaram, about 48 miles south-west of Madras—Kinh đô của
Dravida, bây giờ là Conjevaram, khoảng chừng 48 dậm về phía
tây nam Madras.
Kancuka
(p): A jacket—Áo choàng.
Kandat
(skt): Hôn Mặc Đa—The capital of Tamasthiti, perhaps the modern Kunduz,
but according to Eitel in The Dictionary of Chinese-English Buddhist Terms,
“Kundoot is about 40 miles north of Jshtrakh—Thủ đô của
Tamasthiti, có lẽ là Kunduz, nhưng theo Eitel trong Trung Anh Phật
Học Từ Điển thì Kundoot lại cách Jshtrakh 40 dậm về phía
bắc.
Kangen
(jap): Sư Quán Hiền (853-925), Phật giáo Nhật Bản.
Kangobuji
(jap): Chùa Kim Cang Phong (Nhật Bản).
Kan-Haryo
(jap): Chien-Paling—Sư Giám Ba Lăng (Nhật Bản).
Kanheri
(skt): Name of a Buddhist place in west India. According to Prof. Bapat
in the Twenty-Five Hundred Years of Buddhism, there are more than one hundred
caves at Kanheri which was also a large monastic establishment. From a
number of inscriptions found here, dating the second century A.D.
to modern times, a more or less connected history of the place can be reconstructed.
The beginning of the caves can be attributed to the reign of Gautamiputra
Satakarni about 180 A.D. Many excavations and sculptures were added from
time to time. The introduction of the Buddha image in the establishment
is shown by a fourth century inscription recording the dedication of a
Buddha image by a certain Buddhaghosa. The silahar rulers of Puri, who
were feudatories of the Rastrakuta sovereign, took a special interest in
the Buddhist establishment at Kanheri and made liberal donation to it as
recorded their copper-plate grants dated 765, 775, 799. Inscriptions of
913, 921, and 931 further show that the Buddhist monks still continued
to occupy the caves. A modern inscription of a Buddhist pilgrim of the
Nichiren sect engraved on the walls of cave number 66 testifies to
the continued importance of the caves even in modern times—Địa danh
Phật giáo ở vùng tây Ấn Độ. Theo Giáo Sư Bapat trong Hai
Ngàn Năm Trăm Năm Phật Giáo, Kanheri có trên một trăm hang
động, vốn cũng là khu tu viện lớn. Qua một số bản chữ
khắc tìm thấy ở đây có niên đại từ thế kỷ thứ hai
cho đến thời đại ngày nay, người ta có thể dựng lại
lịch sử nơi nầy khá đầy đủ. Thời gian bắt đầu xây
dựng các hang nầy có thể là vào triều đại Gautamiputra Satakarmi
khoảng năm 180. Thỉnh thoảng lại có thêm những công trình
đào sâu và điêu khắc. Việc đưa tượng Phật vào khu vực
nầy được biết đến qua một bản khắc chữ thuộc thế
kỷ thứ tư, ghi lại việc một người tên Buddhaghosa cúng
tặng một tượng Phật. Các vua Sihalar ở Puri, vốn là những
chư hầu của của các vương quốc Rastrakuta, có mối quan tâm
đặc biệt đối với khu tu viện ở Kanheri nên đã cúng dường
rộng rãi như được ghi chép trong các phiến đồng thuộc
những năm 843, 853 và 877. Các chữ khắc của những năm 991,
999 và 1004 còn cho biết rằng các tu sĩ Phật giáo trong thời
gian nầy vẫn còn ở tại các hang. Một bản khắc chữ mới
đây bằng tiếng Nhật của một khách hành hương Phật tử
thuộc phái Nhật Liên tông (Nichiren sect) trên vách hang số
66, khẳng định tầm quan trọng của các hang này ngay cả trong
thời đại hiện nay.
Kan-in
(jap): Giám Viện—One of the six main officers of a big temple in Japanese
Buddhism. A warden monk in a monastery. The warden or superintendent of
a monastery, especially the one who controls its material affairs—Sư
tri sự hay vị sư trông coi mọi việc trong tự viện. Một
trong sáu vị sư đứng đầu trong một tự viện (Phật
giáo Nhật Bản).
Kanishka
(first-second century A.D.): Ca Nị Sắc Ca—The third king of the Kusana
dynasty of Yueh-Chih, i.e. of Tukhara and the Indo-Scythians, ruler of
Gandhara in northern Punjab, who conquered northern India and as far as
Batria from Kabul, Sindh, North West India, Kashmir, and part of Madhyadesa.
He became a patron of Buddhism, the greatest after Asoka and Milinda. The
story of Kanishka’s conversion to Buddhism followed the same way as that
of Ashoka. It is said that Yueh-Chi monarch in his early life had no respect
for the Buddhist religion. He did not believe in Karma, and treated Buddhism
with crushing contempt. It was his remorse at the bloodshed during his
conquests of Kashgar, Yarkand, and Khotan that drew him to the quietist
teachings of Buddhism which he propagated later with such zeal, particularly
the Sarvastivada school. He also reportedly convened the “Council of
Gandhara” around 70 or 100 B.C. It was during Kanishka’s reign and
largely through his efforts that Buddhism was successfully introduced into
Central and Eastern Asia. There was ceaseless missionary activity throughout
his vast empire which extended from Madhyadesa in India to Central Asia.
According to Keith in The Dictionary of Chinese-English Buddhist Terms
composed by Professor Soothill, his date probably at the close of the first
century. At around 125-165 A.D., he convoked the fourth synod in Kashmir
(see Kết Tập Kinh Điển III), of 500 leading monks under the presidency
of Vasumitra. However, according to Prof. Bapat in Twenty-Five Hundred
Years Of Buddhism, Kanishka’s reign (78-101 A.D.) also marked an important
turning point in the history of Buddhism and Buddhist literature. It witnessed
the rise of Mahayana Buddhism and the magnificent literary activity started
by Parsva, Asvaghosa, Vasumitra, and others. It was in this age that
Pali gave place to Sanskrit. In the field of art, the celebrated Gandhara
sculptures developed and figures of the Buddha and Bodhisattvas began to
appear. The King’s greatest contribution to Buddhism was his convention
of the Fourth Council. According to Hsuan-Tsang in the Records of Western
Countries, the Council met in Kashmir. The chief aim of the Council was
the compilation of the doctrines of Buddhism and the writing of commentaries
on them according to the Sarvastivada school of Buddhism. The Fourth
Council compiled the commentaries known as the Vibhasa-sastra. On the three
Pitakas of the Buddhist Canon, the Council composed 100,000 stanzas of
the Upadesa-sastras explaining the canonical sutras, 100,000 stanzas of
the vinaya-vibhasa-sastras explaining the Vinaya, and 100,000 stanzas of
the Abhidharma. The Mahvibhasa, which is still preserved in Chinese, perhaps
represents the commentaries prepared by this Council. When the canon was
revised and settled; this he is said to have had engraved on brass and
placed in a stupa. Besides, king Kanishka founded many monasteries and
stupas. He founded a city named Kanishkapura which has been identified
with the modern Kanispur in Kashmir. Kanishka erected a Great Stupa which
was named after him. To the west of the stupa, he built a large monastery
which was known as Kanishka Mahavihara. Both these structures were erected
at Purusapura, now Peshawar. The Great Stupa was a magnificent structure,
400 feet high, the base being in five stages and 150 feet high. The Chinese
pilgrim Fa-Hsien, Sung-Yun, and Hsuan-Tsang have lavished great praise
on the architectural beauty of this important relic tower. The Kanishka
Mahavihara was an old monastery, at the time when Hsuan-Tsang visited it
in the seventh century A.D., its upper storeys and many terraces were connected
by passages and although the buildings were in ruins they could be said
to be of rare art. There were still in the monastery a few Hinayanist monks.
Kapisa
(skt): Ca Tất Thí—Theo Giáo Sư Soothill trong Trung Anh Phật Học
Từ Điển, Ca Tất Thí là tên nước Kanaka có chu vi 4000 dậm,
thủ đô cũng cùng tên nước, với chu vi 10 dậm. Đây là nơi
an cư kiết hạ của Đức Phật dưới triều vua Ca Nhị Sắc
Già (Kaniska)—According to Professor Soothill in The Dictionary of Chinese-English
Buddhist Terms, Kapisa was an ancient kingdom, south of Hindukush, said
to be 4,000 miles around, with a capital of the same name 10 miles in circumference;
formerly a summer resort of Kaniska—Vua thứ ba của triều đại
Kusana, nước Nguyệt Chi (tộc Nguyệt Thị, tổ tiên xuất phát
từ Trung Á), cai trị xứ Kiện Đà La, phía bắc Punjab bây
giờ, ông đã thống trị một vùng rộng lớn mà phía tây
giáp đến Đại Hạ, vùng lãnh thổ rộng lớn từ Kabul, Gandhara,
Sindh, Tây bắc Ấn Độ, Kashmir và một phần của Madhyadesa
về sau đời vua A Dục. Ông là một ông vua đầy quyền uy
thuộc dòng dõi Saka hoặc Turuska. Ông là vị hộ pháp lớn
của Phật giáo, chỉ sau có vua A Dục và Di Lan Đà. Chuyện
quy-y theo đạo Phật của Ca Ni Sắc Ca cũng diễn ra giống hệt
như chuyện vua A Dục. Người ta nói rằng thuở thiếu thời,
quốc vương Nguyệt Chi đã không có sự tôn trọng đối với
đạo Phật. Ông không tin vào nghiệp báo và đối xử với
đạo Phật một cách khinh mạn. Rồi chính nỗi ân hận trước
cảnh giết chóc trong các cuộc chinh phục Kashgar, Yarkand và
Khotan đã khiến ông tìm đến với giáo lý của đạo Phật,
và sau đó ông đã truyền bá một cách tận tình. Ông đã
hoàn tất công việc của vua A Dục và giúp cho Phật pháp hoằng
dương thắng lợi khắp châu Á. Hoạt động truyền giáo không
ngừng nghỉ xuyên qua đế quốc rộng lớn của ông ta từ
Madhyadesa ở Ấn Độ đến Trung Á. Theo Keith trong Trung Anh Phật
Học Từ Điển của Giáo Sư Soothill, niên đại của Ca Ni Sắc
Ca có lẽ vào khoảng cuối thế kỷ thứ nhất. Vào khoảng
từ 125 đến 165 sau Tây Lịch, ông đã triệu tập hội đồng
kiết tập kinh điển lần thứ tư, với 500 vị Tăng dưới
sự chủ tọa của Thế Hữu đại sư tại vùng Kashmir. Nhưng
theo Giáo Sư Bapat trong Hai Ngàn Năm Trăm Năm Phật Giáo, thì
triều đại Ca Ni Sắc Ca từ 78 đến 101 sau Tây Lịch đã đánh
dấu một khúc quanh quan trọng trong lịch sử Phật giáo và
văn học Phật giáo. Triều đại nầy đã chứng kiến sự
trổi dậy của Phật giáo Đại Thừa và hoạt động văn học
rực rỡ được khởi đầu từ những danh Tăng như Hiếp Tôn
Giả, Mã Minh, Thế Hữu và các vị khác. Chính trong thời đại
nầy, tiếng Pali đã phải nhường chỗ cho tiếng Phạn. Trong
lãnh vực nghệ thuật, trường phái điêu khắc Gandhara nổi
tiếng đã phát triển và các bức tượng Phật, tượng Bồ
Tát đã bắt đầu xuất hiện. Việc đóng góp to lớn nhất
mà vua Ca Ni Sắc Ca đã dành cho Phật giáo là việc triệu tập
Nghị Hội Kết Tập Kinh Điển lần thứ tư tại Kashmir (see
Kết Tập Kinh Điển IV). Theo Tây Vực Ký Truyện của Huyền
Trang thì Nghị Hội đã diễn ra tại Kashmir. Mục đích của
nghị hội là kết tập các giáo lý của Đức Phật và viết
luận giải cho giáo lý nầy theo Nhất Thiết Hữu Bộ (Sarvastivada
school). Nghị Hội lần thứ tư đã kết tập được bộ Tỳ
Bà Sa Luận. Về Tam Tạng của giáo điển, nghị hội đã biên
tập được 10 vạn bài tụng của bộ luận Ưu Ba Đề Xà
(upadesa-sastra) giải thích kinh tạng, mười vạn bài tụng của
bộ Tỳ Nại Đa Tỳ Bà Sa (Vinaya-vibhasa-sastra) giải thích Luật
Tạng, và mười vạn bài tụng của bộ A Tỳ Đạt Ma Tỳ
Bà Sa giải thích Luận Tạng. Bộ Đại Tỳ Bà Sa (Mahavibhasa)
hiện còn bản Hoa ngữ, có lẽ là tiêu biểu cho các bộ luận
đã được biên soạn tại Nghị Hội nầy. Khi kinh điển đã
được kiết tập, ông bèn cho khắc vào bản đồng và lưu
trữ trong tháp. Ngoài ra, vua Ca Ni Sắc Ca còn cho xây dựng nhiều
tu viện và bảo tháp. Ông đã xây dựng nên một thành phố
có tên là Kanishkapura, được xác định là thành phố Kanispur
ngày nay tại Kashmir. Riêng tại Purusapura, nay là Peshawar, ông
đã cho xây dựng một đại điện mang tên ông, phía tây của
điện nầy là Đại Tu Viện Ca Ni Sắc Ca. Đại điện Ca Ni
Sắc Ca là một kiến trúc uy nghi, cao 120 mét, phần đáy có
năm tầng, cao 45 mét. Các vị khách hành hương từ Trung Quốc
là Pháp Hiển, Tống Vân, và Huyền Trang đã không tiếc lời
ca ngợi vẻ đẹp kiến trúc của ngôi tháp quan trọng nầy.
Còn Đại Tu Viện Ca Ni Sắc Ca là một tu viện cổ, vào thế
kỷ thứ bảy khi Huyền Trang đến thăm viếng, ngài đã kể
lại là trên các tầng của tu viện có nhiều sân thượng
được nối nhau bởi những hành lang, và mặc dù các tòa nhà
đã đổ nát nhưng có thể nói đây là công trình nghệ thuật
hiếm có. Trong tu viện ấy, vẫn còn một số Tỳ Kheo thuộc
phái Tiểu Thừa.
Kanjizai-Bosatsu
(jap): Bodhisattva of Free Reflection—Quán Tự Tại Bồ Tát—See
Avalokitesvara.
Kanjo
(jap): Lễ quán đảnh.
Kanjo
(jap): Sư Khoan Như (chùa Nhân Hòa Ninnaji, Nhật Bản).
Kanjoki
(jap): Bộ San Định Ký (Nhật Bản).
Kanjur
(tib): Cam Châu Nhĩ—One of the two divisions of the Tibetan canon,
consisting of 160 books (chuan), each book 1,000 leaves—Một trong hai
phân bộ của Tạng Kinh Tây Tạng, gồm 160 quyển, mỗi quyển
1.000 trang.
Kankhati
(p): To doubt—To be uncertain—Nghi ngờ.
Kanku
(jap): Sư Khoan Không (884-972), Phật giáo Nhật Bản.
Kanlu
Wang: Cam Lộ Vương Như Lai—See Seven Tathagatas.
Kanna
Zen (jap): Name of a book of collection of koans in Japan in the twelfth
century. The number of recognized or accepted koans in Japan is now about
seven hunderd—Tên của một bộ sưu tập công án tại Nhật
Bản vào thế kỷ thứ 12. Hiện nay số công án được công
nhận ở Nhật khoảng chừng 700.
Kanro
(jap): Amrta (skt)—Nectar—Sweet dew—A spirituous liquor—Cam lộ.
Kansu
(jap): Giám Tự—See Kan-in.
Kanthaka
(skt): Kiến Đà Ca—Ngựa Càn trắc—Name of the horse on which
Prince Siddhartha rode away from his father’s palace—Tên ngựa “kiền
trắc” mà Thái tử Tất Đạt Đa đã cỡi ra khỏi kinh thành
để xuất gia (người ta nói con ngựa nầy là hóa thân của
Đế Thích).
Kanthaka-asvaraja
(skt): Kim Đề—See Kanthaka.
Kanto
(jap): Vùng Quan Đông (Nhật Bản).
Kantoku
(jap): Being able to control—Quản đắc.
Kanyakubja
(skt): Thành Khúc Nữ—Name of a river in an ancient city in the north-western
provinces of India, situated on the bank of Kali Nadi, a branch of the
Ganga, in the modern district of Farrukhabad. According to the Buddhist
legends, Kanyakubja (Kanauj) is said where the Buddha descended from Indra’s
Heavens. The ruins of the ancient city are said to occupy a site larger
than that of London. According to Fa-Hsien in the records of the Buddhist
Kingdoms, both Mahayana and Hinayana existed here, however, Hinayana still
retained the majority—Tên của một thành phố cổ nằm về những
tỉnh phía Tây Bắc Ấn Độ, tọa lạc trên bờ sông Kali Nadi,
một nhánh của sông Hằng, bây giờ là Farrukhabad. Theo truyền
thuyết Phật giáo, chính tại thành Khúc Nữ nước Tăng Già
Thi, nơi Phật giáng trần từ cung trời Đao Lợi. Phế tích
của thành phố nầy lớn hơn thành phố Luân Đôn. Theo ngài
Pháp Hiển trong Tây Vực Ký, cả Đại thừa lẫn Tiểu thừa
đều tồn tại tại đây, tuy nhiên, Tiểu thừa vẫn chiếm
đa số—See Eight great spiritual or sacred stupas.
Kanyakubja
stupa: Kanyakubja (Kanauj), where the Buddha descended from Indra’s Heavens.
This is one of the eight Great Spiritual or Sacred Stupas of Buddhism—Tháp
tại thành Khúc Nữ nước Tăng Già Thi, nơi Phật giáng trần
từ cung trời Đao Lợi. Đây là một trong tám ngôi tháp thiêng
lớn của Phật giáo—See Eight great spiritual or sacred stupas.
Kanya-ratna
(skt): Bảo Nữ—Precious maidens, one of the seven treasures of the
Cakravartin—Người con gái quý, một trong thất bảo của Tứ
Thiên Vương.
Kanzeon-Bosatsu
(jap): Quán Thế Âm Bồ Tát—See Kuan-Yin.
Kao
Feng Yuan Miao Zen Master: Cao Phong Nguyên Diệu—Zen Master Kao-Feng-Yuan-Miao
(1238-1295), also called Kao-Feng Miao-Tsu—Kao-Feng-Yuan-Miao, a Chinese
Zen Master in the thirteenth century. According to Zen master D.T. Suzuki
in the Essays in Buddhism, Book II, Thiền sư Cao Phong Nguyên Diệu,
còn gọi là Cao Phong Diệu Tổ. Thiền Sư Trung Hoa, theo Thiền
Sư D.T. Suzuki trong Thiền Luận, Tập II:
*
Kao-Feng was one of the great masters in the end of the the Sung dynasty.
When his first let him attend to the Chao-Chou’s Wu, he exerted himself
hard on the problem. One day his master, Hsueh-Yen, suddenly asked him:
“Who is it that carries for you this lifeless corpse of yours?” The
poor fellow did not know what to make of the question, for the master was
merciless and it was usually folowed by a hard knocking down. Later, in
the midst of his sleep one night, he recalled the fact that once when he
was under another master he was told to find out the ultimate significance
of the statement ‘All things return to one,’ and this kept him up the
rest of that night and through the several days and nights that succeeded.
While in this state of an extreme mental tension he found himself one day
looking at Fa-Yen’s verse on his portrait, which partly read:
“One
hundred years, thirty-six thousand morns.
This
same old fellow moved on forever.”
Cao
Phong Diệu Tổ là một đại sư cuối đời nhà Tống. Khi sư
phụ ngài lần đầu trao cho ngài công án chữ “Vô” của
Triệu Châu để tham quán, ngài chuyển hết khí lực bình sanh
vào đề án. Ngày kia, bất thần sư phụ hỏi: “Ai ma
