Đất
nước hiện nay cần phải phát triển kinh tế để dân giàu
nước mạnh. Muốn vậy, người dân Việt phải tăng gia sản
xuất tất cả các ngành nghề, cần phải cạnh tranh trong tất
cả các lãnh vực kinh tế. Chăn nuôi gia súc, nuôi cá, nuôi
tôm là các ngành không thể thiếu để cung ứng thị trường
nội địa và xuất khẩu để thu ngoại tệ.
Nhưng
phần lớn dân Việt Nam lại theo đạo Phật. Phật khuyên con
người nên giữ giới không sát sanh và không tham lam trộm
cắp thì làm thế nào để phát triển kinh tế? Vì nuôi gia
súc nuôi cá, nuôi tôm mà không làm thịt để đóng thành hộp
– xuất khẩu. Không tham lam làm sao cạnh tranh với thị trường?
Do đó có thể nói giáo lý Phật trở thành vô dụng trong lãnh
vực kinh tế, hay nói cách khác, đạo Phật là tảng đá cản
đường cho việc canh tân đất nước.
Trên
đây là lời phát biểu nửa thật nửa đùa của tôi lúc gặp
40 tăng ni sinh của trường Cơ Bản Phật Học về ở lại
tối thứ Bảy tại Chùa Phúc Viên Biên Hòa để chuẩn bị
ngày giỗ tổ Liễu Quán, tuần cuối tháng 12, 2000.
Bị
"tấn công" bất ngờ , tôi đọc được phần nào sự lúng
túng trên khuôn mặt trẻ trung của một số tăng ni sinh hiện
diện. Mỗi người hầu như đều có câu trả lời cho những
lời chỉ trích thẳng thừng của tôi, nhưng không ai dám nói
ra, ngoại trừ một sư chú bận y phục tiểu thừa muốn chứng
minh lời phê bình của tôi là sai nhưng sư vẫn còn thiếu
nhiều lý lẽ do tuổi đạo và tuổi đời chỉ quá độ trăng
tròn.
Sự
chỉ trích đầy tính động não và bất ngờ làm cho không
khí trong phòng trai soạn có vẻ nặng nề, ít ai nói chuyện
với ai. Tôi cũng từ giả phòng nầy đi bộ ra trước sân
chùa, mặc cho ai có thể bàn tán hoặc suy tư những lời "đả
kích" Phật Giáo như thế.
Chưa
chịu bỏ cuộc, một sư chú khác, tuổi dưới 20 theo tôi ra
ngồi trên cái ghế đá cạnh hòn long bộ và yêu cầu tôi
giải tỏa thắc mắc điều tôi mới phê bình ban nảy. Tôi
trịnh trọng thưa rằng: "Đó là công việc của bậc trưởng
tử Như Lai, còn hàng cư sĩ chúng tôi xin y giáo phụng hành.
Đâu dám múa rìu qua mắt thợ". Sau vài lời trao đổi thân
tình, tôi bắt buộc phải đóng vai thí sinh, và việc trả
lời được tóm lược như sau:
Về
giới không sát sanh.
Nếu
ôn lại hai cuộc Thế Giới Chiến Tranh, chúng ta có biết được
bao nhiêu chục triệu người chết? Cuộc chiến tại Việt
Nam trước đây cũng có trên ba triệu sinh linh ra đi không có
ngày trở lại. Và hiện nay những cuộc chiến tranh tôn giáo,
giữa Tin Lành và Công Giáo vẫn còn tiếp diễn tại Ái Nhĩ
Lan, giữa Hồi Giáo và Công Giáo tại Indonesia. Nội chiến
còn âm ỉ tại Tích Lan, Colombia, Nam Tư ... Nếu tất cả nhân
lọai, hoặc ít nhất là thủ lảnh các đại cường, nguyên
thủ các quốc gia, cấp lãnh đạo các tôn giáo Tây phương
đều giữ giới không sát sanh như Phật đã khuyên thì chiến
trranh đã không thể xảy ra, và hàng trăm triệu người đã
không bị chết một cách vô lý. Đó là chưa nói đến các
hệ quả đau thương do chiến tranh để lại.
Đức
Phật không những khuyến khích đừng sát sanh, mà còn khuyên
nên tôn trọng mạng sống của tất cả vạn loại hữu tình
và vô tình như cây cối, môi trường thiên nhiên, rừng núi,
ao hồ, sông biển... Trong cuộc chiến Việt Nam, Hoa Kỳ thả
thuốc khai quang trên vùng rừng núi. Hậu quả của thuốc khai
quang, có chất độc Da Cam trong đó, đã làm cho nhiều người
Việt bệnh ung thư, nhiều trẻ em sinh ra bị khuyết tật. Thảm
cảnh nầy còn kéo dài nhiều thế hệ cho cả con người lẫn
động vật và cây cối vì chất độc Da Cam (Orange Agent) đã
thấm vào lòng đất .
Nạn
phá rừng, nạn hóa chất bị thải vào không khí, vào đất,
vào nước từ các nhà máy kỹ nghệ, làm môi trường thiên
nhiên bị tàn phá bị ô nhiễm. Vì thế, khí hậu xung quanh
quả địa cầu đã nóng thêm 10 độ F. Hậu quả của nạn
phá rừng và bầu khí quyển nóng thêm đã tạo ra những nạn
lụt lớn khắp thế giới trong năm qua. Nhiều ngàn người
chết, cây màu, hoa quả bị tàn phá thiệt hại hàng ngàn triệu
USD.
Do
đó, mục đích của đức Phật khuyên không nên sát sinh và
tôn trọng sự sống của vạn vật chủ yếu là nhắm vào
các vấn đề mà tôi vừa mô tả, nhắm vào việc ngăn ngừa
chiến tranh, tôn trọng mạng sống của con người. Và các
hành động này thuộc về "trọng giới". Còn như nuôi gia súc,
nuôi cá, nuôi tôm để sản xuất đồ hộp là thuộc về "khinh
giới" (ít quan trọng hơn). Phật khuyên con người nên giữ
cả trọng lẫn khinh giới. Hoặc ít nhất là giữ trọng giới
trước, sau đó sẽ giữ thêm khinh giới lúc hoàn cảnh cho
phép. Ngoài ra, con người có thể xử dụng khoa học kỹ thuật
để chế biến các thảo mộc thành những món ăn giống thịt
cá, bổ dưỡng và ngon hơn thịt cá nữa là khác, thì việc
nuôi gia súc, cá, tôm có lẽ không còn quá cần thiết.
Thật
vậy, ngày nay các bác sĩ tại các quốc gia tân tiến thường
khuyên con người nên ăn nhiều rau cải trái cây thay thế thịt
cá để tránh bệnh tật. Tại Hoa Kỳ, nhiều năm qua, bác sĩ
Dean Ornish đã chữa cho những người mắc bệnh tim trầm trọng
bằng ba phương pháp: Ăn chay, tập thể dục và ngồi thiền.
Kết quả đạt được 85%. Nhiều hãng bảo hiểm sức khỏe
như Blue Cross, Blue Shield, Mutual of Omaha... tài trợ mỗi bệnh
nhân 3.500 USD để chữa trị theo phương pháp này. Xem thế,
giới không sát sanh sẽ tạo cho thế giới hòa bình, muôn dân
an lạc, kinh tế phát triển, dân giàu nước mạnh, người
người hạnh phúc.
Tôi
"trả bài" đến đây, thầy "chủ khảo" có vẻ đắc ý lắm,
và muốn tôi trình bày về giới Không Tham Lam Trộm Cắp trong
tương quan về việc phát triển kinh tế.
Giữ
giới không tham lam trộm cắp không những đã không có hại
cho việc phát triển kinh tế, mà còn làm cho dân giàu nước
mạnh. Tham có mấy loại chính: tham tài, tham sắc, và tham quyền.
Ôn
lại vài nét lịch sử thế giới, chúng ta thấy rõ. Các phong
trào chiếm thuộc địa trong thế kỹ 19 chủ yếu là phát
xuất từ lòng tham của các quốc gia tư bản. Họ xử dụng
sức mạnh khí giới và kỷ thuật khoa học để xâm chiếm
các quốc gia yếu kém hơn, nhằm thu về các món lợi quí giá
như: tơ tằm, đồng chì, gỗ qúi, vàng bạc. Thêm vào đó,
các nước thuộc địa có các nguồn lợi béo bổ khác như
nhân công rẻ, thị trường tốt, tài nguyên phong phú mà các
con buôn tư bản sẽ làm giàu nhanh chóng trên xương máu của
người dân bị trị. Dân trong các quốc gia thuộc địa cũng
không chịu kiếp sống nô lệ đọa đày bởi ngoại bang. Các
phong trào giải thực đã rầm rộ nỗi lên cùng khắp. Những
cuộc kháng chiến và đàn áp kháng chiến đã làm cho nhiều
vùng đất bị tắm máu, triệu triệu con người thiệt mạng,
nhà cửa bị đốt cháy, ruộng vừơn bỏ hoang, nhân công chết,
nhà máy sản xuất bị tàn phá. Đứng về phương diện kinh
tế thì đó là một thảm họa!
Ngày
nay, nhiều quốc gia đang nội chiến vì tham lam tranh giành quyền
lực, tranh giành tín đồ tranh giành đủ thứ. Nhiều kẻ cuồng
tín trong quá khứ toa rập với các phong trào chiếm thuộc
điạ để cưỡng bách dân chúng trong các quốc gia bị trị
cải đạo. Họ nghĩ như vậy là làm đẹp ý Chúa (God) và
được lên thiên đàng lúc chết. Tham cái bánh vẽ thiên đàng
cũng đã cướp đi hàng trăm triệu mạng sống của con người.
Nhiều cuộc chiến tranh tôn giáo đang xảy ra cũng phát xuất
từ lòng tham mang tính tôn giáo.
Nước
Việt ngày nay lâm vào tình trạng nguy hiểm. Tham nhũng đã
trở thành quốc nạn. Vì lòng tham, con người muốn làm giàu
nhanh, giàu lớn mà không muốn đỗ mồ hôi. Ngân khố quốc
gia sẽ không bao giờ thỏa mãn con người tham nhũng. Hậu quả
của vấn đề nầy sẽ tùy thuộc vào mức độ và địa vị
mỗi người mà họ có thể bị tù chung thân hay bị án tử
hình. Các viên chức cao cấp, nếu vào đường tham nhũng, họ
có thể thanh trừng lẫn nhau vì quyền lợi. Hậu quả của
nó là nước nhà có thể bị nội chiến. Ngoại quốc sẽ
bỏ tiền mua chuộc cán bộ cao cấp nhằm lũng đoạn guồng
máy chính trị để trục lợi.
Nếu
con người giữ giới không tham lam, không trộm cắp như Phật
dạy thì nạn tham nhũng sẽ hết, ngân quỹ thặng dư, xã hội
văn minh tiến bộ, không bị ngoại quốc khinh rẻ chê cười.
Tham
sắc là một yếu tố khác của tham lam như vừa được trình
bày. Tham sắc nên có người thấy vợ người khác đẹp hơn
vợ mình, thấy chồng bạn bảnh trai và dễ thương hơn chồng
mình. Kết quả là gia đình tan nát, hạnh phúc đỗ vỡ. Thời
gian chiến tranh trước 1975 có câu nói nữa đùa nữa thật:
"Trai
thời loạn năm thê bảy thiếp,
Gái
dung nhan có đến mười chồng".
Tình
yêu như thế chẳng khác nào "cái chai và cái nút chai". Nhiều
vua chúa ngày xưa tham sắc đến nỗi người ta ví sắc đẹp
của người đàn bà có sức mạnh không phải làm nghiêng nước
đỗ thùng, mà "Nghiêng Nước Đỗ Thành".
Nhiều
triều đại sau khi vua chết, các hoàng tử tranh nhau ngai vàng
dẫn đến cảnh anh em chém giết nhau. Ngày nay, các quốc gia
tân tiến và có nhiều dân chủ tự do, nhưng đến mùa bầu
cử các ứng cử viên thóa mạ lẫn nhau để tranh phiếu cử
tri. Trông thật tồi tệ và bỉ ổi. Ngay tại Mỹ, kỳ bầu
cử tổng thống cuối năm vừa qua, cảnh gian lận phiếu giữa
hai đảng Dân Chủ và Cọng Hòa cũng làm cho chúng ta cần chú
ý đến tư cách và tác phong con người trong một xã hội tự
cao về dân chủ. Nhờ có dân chủ hơn, nên họ chỉ mới vác
luật ra tòa để tranh chức, chứ chưa phải vác súng thanh
toán nhau để tranh quyền.
Nói
gọn, vì không giữ giới Tham Lam, Trộm Cắp, thế giới đã
tạo ra biết bao cuộc chiến đẫm máu, quốc gia loạn lạc,
xã hội điêu linh, gia đình tan rả. Hệ quả của nó dĩ nhiên
là không riêng gì đời sống kinh tế, mà các lãnh vực khác
như chính trị, xã hội... cũng đều bị khủng hoảng. Còn
như Cạnh Tranh Chính Đáng để sản xuất, để kiếm thị
trường v.v.. thì không thuộc về Tham Lam Trộm Cắp mà thuật
ngữ Phật Giáo gọi đó là Tinh Tấn, tức là tấn tới, vươn
lên trong sự trong sạch chính đáng.
Hy
vọng lời chỉ trích có tính động não của tôi và sự góp
ý để trả lời cho vấn nạn ấy, sẽ góp một phần nhỏ
cho những ai chưa thấy rõ cách áp dụng thực tiễn lời Phật
dạy vào sự sống cho chính mình và cho cả quốc gia và nhân
loại. Đến đây, bảng đánh báo hiệu giờ dùng điểm tâm
của tăng chúng trong chùa. Thầy trò chúng tôi chia tay nhau trong
niềm vui tương kính.
04-05-2008
11:23:46