Cúng
dường Tam Bảo
I.-
MỞ ÐỀ
Thấy
người làm việc lành việc phải, mình tán thán bằng lời,
hoặc góp một phần công, giúp một phần của để thành tựu
công việc lành ấy. Quả là người này đã có lòng lành đáng
quí đáng mến. Huống nữa, Tam Bảo là cây cầu đưa chúng
sanh từ bến mê qua bờ giác, Tam Bảo là con thuyền cứu vớt
chúng sanh đang chìm trong bể khổ đưa đến bờ Niết-bàn,
Tam Bảo là ngọn đèn sáng soi đường cho chúng sanh khỏi lạc
trong rừng tối vô minh. Người phát tâm tán trợ bồi bổ
tô đắp cho Tam Bảo thường còn ở thế gian thì công đức
biết bao kể xiết. Vì Tam Bảo thường còn ở thế gian, chúng
ta phát tâm cúng dường, quả là việc làm tự lợi lợi tha
đầy đủ.
II.-
ÐỊNH NGHĨA
Cúng
dường là nuôi dưỡng khiến Tam Bảo hằng còn ở đời. Tất
cả những sự bảo bọc giúp đỡ gìn giữ để Tam Bảo thường
còn đều gọi là cúng dường. Tam Bảo là Phật, Pháp và Tăng.
Phật đã quá khứ, chỉ còn lại hình tượng. Pháp bắt nguồn
từ chữ Phạn đến chữ Hán còn nằm sẵn trong kho tàng nhà
chùa. Tăng là những tu sĩ tu theo Phật học chánh pháp. Chính
những vị này có bổn phận gìn giữ hình tượng Phật còn,
phiên dịch giảng giải chánh pháp. Tam Bảo đều quí kính,
song hệ trọng nhất là Tăng. Nếu không có Tăng ai gìn giữ
chùa chiền, ai giảng dạy chánh pháp? Thế nên, cúng dường
Tam Bảo là nói chung, mà hệ trọng là Tăng. Tăng chúng còn
là Tam Bảo còn, Tăng chúng mất thì Tam Bảo cũng vắng bóng.
Vì thế mọi sự cúng dường đều đặt nặng vào Tăng, với
mục đích Tam Bảo tồn tại ở nhân gian.
III.-
CÚNG DƯỜNG SAI LẠC
Thế
mà có những người cúng dường một cách lệch lạc mất
hết ý nghĩa cúng dường. Như có một Phật tử đi chùa đến
thầy Trụ trì xin cúng năm đồng, liền đó được nghe hỏi
"cầu cái gì", Phật tử ngơ ngác. Thầy Trụ trì hỏi thêm
"cầu an hay cầu siêu", Phật tử bóp đầu suy nghĩ đáp "cầu
siêu", rồi biên một dọc tên vào sổ cầu siêu. Phật tử
này như thế, Phật tử khác cũng thế. Ðã thành thông lệ,
cúng chùa là phải cầu siêu hay cầu an. Cầu an cầu siêu cho
bản thân mình, cho gia đình mình, cho thân thuộc mình, sự
cúng ấy quả là vì mình. Vì mình mà đi chùa, vì mình mà
cúng chùa đích thực là tham lam ích kỷ. Nếu mang một tâm
niệm tham lam ích kỷ đến với đạo, chưa xứng đáng một
Phật tử. Cái hư dở này tại ai? Chính tại người hướng
dẫn đã chỉ lối sai lạc.
Ðến
phần ông thầy, do Phật tử cầu siêu cầu an nên có tiền.
Ðồng tiền này sau một thời kinh cầu nguyện xong, ông tự
coi như trọn quyền sử dụng không có tánh cách e dè sợ sệt
gì cả. Nếu một buổi lễ cầu nguyện được Phật tử cúng
nhiều tiền, thế là ông mặc tình phung phí, vì tự cho do
công tụng cúng của mình mà được. Thế thì đời tu hành
cốt vì giác ngộ giải thoát, vô tình trở thành người tụng
kinh mướn. Người tu cốt xả phú cầu bần, xả thân cầu
đạo, biến thành kẻ thụ hưởng. Trái với mục đích xuất
gia, trở thành kẻ hư hèn, chính vì nhận đồng tiền phi pháp.
Cầu nguyện là một điều phụ thuộc nhỏ nhít trong Phật
pháp, vì nó không phải là chân lý. Thế mà, người ta thổi
phồng nó lên, để rồi cả đời người tu gần như hết
tám mươi phần trăm (80%) Phật sự đều nằm trong những lễ
cầu nguyện. Truyền bá một điều không phải chân lý, ắt
hẳn chánh pháp phải chịu suy đồi. Người có trách nhiệm
hướng dẫn Phật tử mà một bề cổ xúy cho sự cầu cúng,
là đưa họ vào rừng sâu mê tín, gây thêm lòng tham lam ích
kỷ cho họ. Quả là kẻ tạo thêm tội lỗi, chớ không phải
người tu hành.
IV.-
CÚNG DƯỜNG ÐÚNG PHÁP
Người
Phật tử chân chánh khi phát tâm cúng dường Tam Bảo, chỉ
vì mong cho Tam Bảo thường còn ở thế gian để đưa chúng
sanh ra khỏi đau khổ mê lầm. Nếu đến chùa, Phật tử cúng
năm mười đồng, Tăng, Ni có hỏi cầu điều gì, Phật tử
nên thưa: "Chúng tôi chỉ cầu mong chư Tăng, chư Ni nhận món
tịnh tài này để có phương tiện an ổn tu hành, hầu truyền
bá chánh pháp lợi ích chúng sanh." Chỉ vì Tam Bảo vì chúng
sanh mà cúng dường, đây là tâm hồn cao thượng quảng đại
vị tha. Làm việc bố thí cúng dường cao đẹp như vậy công
đức làm sao giới hạn đuợc. Vì Tam Bảo thường còn ở
thế gian để làm lợi ích cho chúng sanh, trong chúng sanh đã
có bản thân mình và thân quyến mình rồi. Quên mình chỉ
nghĩ đến toàn thể chúng sanh, không phải lòng lợi tha vô
bờ bến là gì? Với một lòng vị tha rộng lớn như vậy,
dù một số tiền nhỏ, một vật dụng mọn đem cúng dường
cũng là phước đức vô biên. Cho nên nói "Phật dụng tâm".
Tăng,
Ni nhận sự cúng dường chân chánh của Phật tử, tự nhiên
thấy mình có một trọng trách lớn lao vô cùng. Làm sao tu
hành tinh tiến? Làm sao truyền bá chánh pháp lợi ích chúng
sanh? Ðể xứng đáng thọ nhận những thứ cúng dường của
Phật tử, chỉ cần nỗ lực tu hành, cố gắng học tập để
hiện tại và vị lai làm lợi ích chúng sanh. Nếu hiện đời,
Tăng, Ni, không làm tròn hai việc này, có thể mai kia phải
mang lông đội sừng để trả nợ tín thí. Biết như thế,
hiểu như thế, Tăng, Ni làm sao dám lơi lỏng lơ là trong việc
tu hành học tập. Thế là, nhờ sự cúng dường chân chánh
của Phật tử thúc đẩy Tăng, Ni đã cốù gắng càng cố
gắng hơn trong nhiệm vụ thiêng liêng cao cả của chính mình.
Thấy mình thiếu nợ, mới cố gắng lo đền trả bằng cách
nỗ lực tu hành và độ sanh, đây là mục tiêu đức Phật
bắt Tăng, Ni thọ nhận đồø cúng dường của Phật tử.
Tăng, Ni là người có bổn phận hướng dẫn tín đồ cúng
dường chân chánh đúng pháp thì, cả thầy trò đều cao thượng
và lợi ích lớn. Chúng ta phải gan dạ đập tan những tập
tục sai lầm, đừng vì quyền lợi, đừng vì cảm tình, khiến
cho chánh pháp đi lần vào chỗ mờ tối suy tàn. Chúng ta là
người lãnh đạo, không phải là kẻ theo đuôi tín đồ để
cầu được nhi?u lợi dưỡng. Ðã dám bỏ nhà đi tu, tức
là dám nhận chịu mọi sự đói rách nghèo nàn, mọi sự gian
truân khó khổ, vô lý vì sự ăn mặc mà đi ngược lại sơ
tâm siêu thoát của mình.
Tuy
nhiên, nói thế không có nghĩa chúng tôi hoàn toàn phủ nhận
sự cầu nguyện. Chúng ta thấy rõ cầu nguyện chỉ là trợ
duyên nhỏ xíu, kẻ đối tượng cầu nguyện chỉ được lợi
ích một hai phần mười, như trong kinh nói. Chúng ta đã thừa
nhận "nhân quả nghiệp báo" là chân lý thì sự cầu nguyện
là ngoại lệ, có kết quả cũng tí xíu thôi. Cổ vũ cho điều
phi chân lý, để cho người xao lãng chân lý, là việc làm
trái với chánh pháp. Vì lòng hiếu thảo của Phật tử, buộc
lòng chúng ta phải cầu nguyện, khi cầu nguyện chúng ta phải
cảnh cáo rằng: "Việc làm này là phụ thuộc không đáng kể,
kết quả ít lắm." Có thế mới khỏi lệch lạc trên con đường
hoằng hóa lợi ích chúng sanh. Ðã thấy cầu nguyện là việc
phụ, chúng ta đừng vì nó làm mất thì giờ tu học của Tăng,
Ni, làm mất thì giờ truyền bá chánh pháp.
V.-
LỢI ÍCH CÚNG DƯỜNG
Cúng
dường Tam Bảo được lợi ích tùy tâm niệm người Phật
tử. Nếu vì mình và thân thuộc mình mà cúng dường, phước
đức cũng theo tâm lượng hẹp hòi ấy. Nếu vì Tam Bảo thường
còn và lợi ích chúng sanh, phước đức sẽ theo tâm lượng
rộng rãi thênh thang này. Người Phật tử chân thật thì,
bao giờ hay bất cứ việc gì cũng vì lợi ích chúng sanh. Ðừng
khi nào để lệch lạc mục tiêu tối thượng ấy. Chư Phật
ra đời cũng vì chúng sanh, truyền bá chánh pháp cũng vì chúng
sanh, chúng ta đền ơn chư Phật cũng vì cứu độ chúng sanh.
Ðó là tâm niệm rộng lớn cao cả của người tu theo đạo
Phật. Vì chúng sanh mà cúng dường Tam Bảo, quả thật người
Phật tử sống đúng chánh pháp, hành đúng chánh pháp. Hành
động đúng chánh pháp thì công đức lượng đồng với chánh
pháp, nghĩa là kiếp kiếp đời đời không mất. Nếu dạy
Phật tử làm phước tạo công đức, Tăng, Ni nên dạy đúng
tinh thần này.
VI.-
KẾT LUẬN
Chúng
ta tu theo đạo Phật là đi trên con đường sáng, ánh sáng
giác ngộ đến đâu thì bóng đêm mê lầm tan đến đấy.
Mê tín là một bóng đêm, giác ngộ là ngọn đèn sáng. Bóng
đêm và ánh sáng hai cái không thể có đồng thời. Nếu sáng
thì không tối, hoặc tối thì không sáng. Có giác ngộ là
không có mê tín, có mê tín thì không có giác ngộ. Nếu chứa
chấp mê tín là chúng ta đã phản bội với đạo giác ngộ.
Trong đạo giác ngộ quả thật không có mê tín. Học đạo
và truyền đạo giác ngộ, chúng ta cương quyết dẹp hết
bóng đêm mê tín. Có được như vậy mới gọi là người
trung thực với chánh pháp. Bằng ấp ủ nuôi dưỡng chứa
chấp mê tín, dù kẻ ấy mỗi ngày cúng Phật trăm lần vẫn
là kẻ phá hoại chánh pháp. Thà là chúng ta cam chịu chết
đói, quyết không vì lợi dưỡng mà làm những điều mê tín,
dẫn dắt người đi trên đường mê tín. Ðã thừa nhận mình
là Phật tử, quyết định không vì lòng tham để bị một
số người lợi dụng dẫn đi con đường mê tín.
